Hoe moet je omgaan met een autistische baas?

Illustratie Tjarko van der pol

Een vormgever uit Brabant heeft een autistische baas. „Hij wil alle binnengekomen en uitgaande mails lezen, ook op vakantie. Hij weet zijn stoornis goed te verhullen en kan een vriendelijke en joviale man zijn. Diverse veelbelovende, nieuwe werknemers halen het einde van de proeftijd niet, omdat de baas zo’n controlfreak is en mensen beperkt in hun functioneren. Zou het niet beter zijn als hij vanaf het begin eerlijk is over zijn autisme? En hoe kunnen we er op het bedrijf het beste mee omgaan?”

Probeer een autistische baas in zijn eigen taal aan te spreken, zegt Toine Rongen, auteur van het boek Help! Mijn baas is gestoord. „Kruip in zijn huid, maak contact met hem door zijn gedrag en manier van denken te ‘spiegelen’. Overtuig hem met getallen, uren en grafieken. Verdiep je in hem, wellicht dat je hem dan begrijpt.” Autisten communiceren anders, pas je daarop aan, zegt Rongen. „Kom beslagen ten ijs, zorg dat je namens een groep spreekt en niet in je eentje. Verneder hem niet, neem hem serieus.” Volgens Rongen is het te makkelijk om te zeggen: ‘ik heb een autistische baas, hij is gestoord, ik geef het op’.

Het zou goed zijn als de baas tegen werknemers open is over zijn karakter, zegt Rongen. „Dat hij zegt: ‘ik ben moeilijk in de omgang, ik zit bovenop je, ik wil al je whereabouts, ik ben van de kaart als je je niet aan afspraken houdt’. Dat zou goodwill creëren.”

Het is maar de vraag of deze baas daadwerkelijk autistisch is, zegt Marjolijn Busman, woordvoerder van de Nederlandse Vereniging voor Autisme. „Uit de brief is dat niet goed af te leiden. Misschien is het de interpretatie van deze werknemer”, zegt ze. „Zeker is dat de baas een groot probleem heeft met delegeren.”

Ze adviseert de werknemer om alles zo gestructureerd en inzichtelijk mogelijk te maken voor de baas. En zorg voor een vast aanspreekpunt op de werkvloer. Probeer onverwachte situaties te vermijden en bereid hem voor op veranderingen. En, zegt Busman, maak afspraken en boodschappen visueel met behulp van schema’s, pictogrammen of een planbord.

Ook een kwestie op het werk? Mail naar werk@nrc.nl. Kijk voor meer antwoorden ook op nrc.nl/carriere