China: fraudeaffaire farma breidt zich uit

De Chinese fraudepolitie breidt haar onderzoek naar het Britse GSK uit tot andere farmaconcerns.

Het kan niet anders dan dat in de raden van bestuur van westerse bedrijven die actief zijn in China de GlaxoSmithKline-affaire nauwlettend wordt gevolgd. Niet alleen GSK is doelwit van de anticorruptiewaakhonden. De Chinese speurders hebben alle grote farmeuceutische ondernemingen (Pfizer, Merck, Novartis, Roche, Sanofi en UCB) in het vizier.

Verwacht wordt dat het onderzoek naar corruptie wordt uitgebreid naar multinationals en staven in andere sectoren – de agrarische industrie en de chemie. „Het onderzoek naar de gedragingen van GSK is een wake-upcall voor de hele industrie. Als je een groot Europees of Amerikaans bedrijf bent dan zou ik nu heel voorzichtig zijn en onderzoeken of de interne regels en controlesystemen werken zoals het hoort”, zegt Jeremy Gorden van China Business Services in Shanghai. Vandaag werd niet alleen bekend dat de Chinese politie buitenlandse en Chinese managers van het Brits-Zweedse AstraZeneca en het Belgische UCB verhoort, maar dat er ook een Amerikaanse manager van GSK is gearresteerd. Zijn identiteit is niet bekendgemaakt. Vorige week werden vier Chinese directeuren van GSK en naar verluidt 39 artsen en ziekenhuisdirecteuren gearresteerd. Vooralsnog is de farmaceutische industrie het mikpunt van de anti-corruptiecampagne. De autoriteiten willen deze sector waarin 350 miljard euro in omgaat, hervormen en tegelijkertijd uitbreiden naar 1.000 miljard euro in 2020. Volgens de Chinese media wijst alles er op dat Big Pharma – de verzamelnaam voor de grootste pillenmakers ter wereld – zich in China hebben gedragen als godfathers van maffia-organisaties. GSK wordt de ‘capo di tutti capi’ genoemd en daarom wordt in China en op de beurzen vandaag ook uitgekeken naar hoe bestuursvoorzitter sir Andrew Witty van GSK zich zal verdedigen tegen de wassende stroom aantijgingen, die lijken te stoelen op verklaringen van de Chinese GSK-directeuren. GSK China zou tussen 2007 en 2012 via een netwerk van 700 tussenpersonen en reisagentschappen voor bijna 500 miljoen euro aan steekpenningen hebben betaald aan inspecteurs, artsen, ziekenhuizen en laboratoria in ruil voor de goedkeuring van GSK-medicijnen en de bouw van laboratoria en universiteiten. Ook het Chinese kankerfonds zou zijn omgekocht om GSK-medicijnen te propageren. GSK zag in 2012 de Chinese omzet stijgen met 17 procent naar 1,1 miljard euro. De sleutelvraag is of het optreden van de fraudepolitie de resultaten van de bedrijven zal beïnvloeden. Analisten vrezen van wel, omdat de nieuwe, opmerkelijk harde campagne van president en partijleider Xi Jinping tegen de wijdverbreide corruptie samenvalt met afkoeling van de Chinese economie. De vrees voor een al te abrupte terugval werd vandaag versterkt door onderzoek van de HSBC, de grootste Europese bank in China. Daaruit blijkt dat de productie de afgelopen elf maanden niet is gestegen. Dat raakt ook de farmaceutische multinationals, die in China steeds meer concurrentie krijgt van binnenlandse bedrijven. Het vermoeden is gerezen dat de anticorruptiecampagne ook bedoeld is om de positie van Chinese bedrijven te versterken.