Column

Zonaanbidders

Zie je op Facebook ook opeens statusupdates met kilowatturen langskomen? Zo van: „Jaaaa, vandaag al 12 kWh, en het zonnetje is nog niet eens onder!” Vergeet Spotify en RunKeeper, je dagelijkse zonnestroom delen is de nieuwe trend.

Nu de zon nog even op ons hoofd hamert, wil ik het graag hebben over zonnepanelen. Het komt door mijn Zeeuwse familieleden, die opeens massaal zonnepanelen op hun daken hebben gezet. Zonnepanelen aanleggen, heb ik gemerkt, is niet hetzelfde als een nieuwe rendementsketel installeren. Zonnestroom is een lifestyle.

Midden in de huiskamer van mijn ouderlijk huis staat nu een schermpje dat vertelt hoeveel kilowattuur de zon vandaag al heeft opgeleverd. Soms betrap ik mijn ouders erop dat ze intens tevreden, schouder aan schouder, naar dat schermpje staan te staren. Zeeland hè, zuchten ze dan, de meeste zonuren van Nederland. Op verjaardagsfeestjes gaat het met de ooms en tantes en broers over wattpieken en levertarieven. Energierekeningen worden vergeleken, daken geanalyseerd, subsidiepotjes besproken.

Maar het mooiste van zonnestroom zijn de onverwachte bijwerkingen. Mijn ouders (die zonder wroeging drie gemotoriseerde voertuigen hebben) zijn absolute energiefetisjisten geworden. De was gaat niet meer in de droger, maar naar buiten. Gloeilampen zijn vervangen door ledlampen, radiatoren zijn lager gedraaid en er wordt met een schuin oog naar vrienden met hoge energierekeningen gekeken – „vást door al die gadgets”.

Bewust zijn van energieverbruik is een gunstig bijeffect van zonnepanelen. Maar niet altijd werkt het zo. De consequenties van technologieën zijn onvoorspelbaar. Het kan ook slecht uitpakken. Verantwoorde biobrandstoffen bleken bijvoorbeeld wereldwijd voedselprijzen omhoog te drijven. Meer rijbanen leiden vaak helemaal niet tot minder files door de hardnekkige cirkel: meer asfalt, minder file --> minder file, meer auto --> meer auto, meer file.

Die cirkel kan ook voor energietechnologie opgaan. Onderzoekers stelden in the Journal of Physics dat efficiënte lichtsystemen wellicht zullen leiden tot meer permanente verlichting op meer plekken, en dus tot meer stroomverbruik.

Nee, zonnepanelen doen niks tegen CO2-uitstoot als je van het geld dat je uitspaart op je energierekening lekker op vliegvakantie gaat. Maar er is een derde weg: zonnepanelen nemen én bewust blijven. Dan levert de zon echt wat op.

Carola Houtekamer schrijft elke week op deze plek over technologie