Ophef China interview Ma

Chinese webmagnaat Jack Ma en nieuwssite SCMP raakten in verlegenheid door een interview waarin Ma onderdrukking zou verdedigen.

De nieuwe Chinese zakenelite staat graag in de schijnwerper. Maar voor miljardair en internettrendsetter Jack Ma komt de media-aandacht voor zijn politieke denkbeelden hoogst ongelegen nu het door hem opgerichte internethandelsbedrijf Alibaba van plan is met een beursgang rond de 100 miljard dollar op te halen.

In een interview voor de website van de South China Morning Post (scmp.com) praatte Ma over de harde beslissingen die hij als baas van Alibaba moet nemen. Hij vergeleek zichzelf met de Chinese leider Deng Xiaoping die in juni 1989 de demonstraties op het Tiananmenplein in Beijing liet neerslaan.

Volgens scmp.com zou Ma gezegd hebben dat Deng als overkoepelend leider moest zorgen voor stabiliteit. De beslissing om tanks op de demonstranten af te sturen was „geen perfect besluit, maar wel het beste besluit, het beste besluit op dat moment”. Alibaba ontkent niet dat Ma zichzelf heeft vergeleken met Deng, maar plaatst de uitspraak in een genuanceerde context, waarin Ma niet rechtstreeks refereert aan het zogeheten „4 juni incident”. Hij sprak,zo blijkt uit de door Alibaba verspreide versie, over het pijnlijke ontslag van directieleden van Alibaba na een fraudezaak en over het afstoten van een activiteit, waardoor honderden hun banen verloren.

Ma wordt van onverdachte zijde gesteund door de SCMP-interviewster Liu Yi die tot haar ontsteltenis zag dat haar oorspronkelijk versie met alle nuances ingrijpend was geredigeerd. Zij plaatste vervolgens eigenhandig en zonder overleg haar eerdere versie op de website. Dat wekte de woede van de eindredactie die de tekst opnieuw redigeerde en ontdeed van de context. De hoofdredactie, die stug volhoudt dat de gepubliceerde versie de juiste is, schorste haar vervolgens.

Uit protest heeft Liu Yi maandag ontslag genomen bij de Engelstalige Chinese krant, die door het incident danig in verlegenheid is gebracht. Liu Yi heeft de originele tekst en de bandopname van het gesprek op haar Facebookpagina geplaatst en gestuurd aan Chinese en buitenlandse journalisten in Hongkong en Shanghai.

Daarmee is het probleem voor Jack Ma niet uit de wereld. Hongkongse mensenrechtenorganisaties hebben de 591 miljoen Chinese internetters opgeroepen de sites van Alibaba, de koopsite Taobao en de betaalsite AliPay te boycotten. Dat zal gezien de populariteit van deze sites niet meteen gebeuren, maar dit soort publiciteit komt slecht uit, met het oog op de beursgang die ook buitenlands kapitaal moet opleveren.

Op Weibo (de Chinese Twitter) worden ondernemers als Ma ervan beticht aan de leiband te lopen van de Chinese autoriteiten. Dat de oprichter van Alibaba, met 75 miljoen gebruikers de grootste internethandelszaak ter wereld, de onvrijheid van meningsuiting in China relativeerde en dat hij uitstekende relaties heeft met de autoriteiten, werd scherp bekritiseerd.

Feit is dat websites als Taobao (van Alibaba) en Baidu (het Chinese Google) op basis van de Chinese wet moeten meewerken aan de webcensuur. De regels gelden ook voor de in China actieve buitenlandse bedrijven als Google, Yahoo en Microsoft. Zonder goede relaties met de autoriteiten kunnen internetbedrijven in China niet floreren.