Nieuwe spermagenen op X-chromosoom gevonden

Het X-chromosoom evolueert veel sneller dan genetici altijd dachten. Het chromosoom bezit tientallen ‘jonge genen’, die vooral actief zijn in de spermaproducerende cellen in de zaadballen van mannen. Die genen waren eerder over het hoofd gezien omdat ze in chromosoomgebieden liggen die lastig in kaart zijn te brengen.

Amerikaanse onderzoekers namen het X-chromosoom (een geslachtschromosoom) met geavanceerde technieken nog eens onder de loep. Ze beschrijven hun resultaten deze week in het blad Nature Genetics.

Standaardapparaten die DNA-volgordes bepalen verslikken zich in zogeheten ‘stotterzones’, gebieden op het chromosoom waar stukken DNA zich heel vaak herhalen. Onderzoekers die in 2006 als eersten de DNA-code van het menselijk X-chromosoom ontcijferden omzeilden dat door X-chromosomen van tenminste 16 individuen te combineren. Maar een team onder leiding van David Page van het Whitehead Institute laat nu zien dat zij daarmee genen gemist hebben ‘in de moeilijke gebieden’.

De nieuw ontdekte genen zijn evolutionair jong, blijkt uit vergelijking met de X van de muis. Wat de biologische relevantie ervan is, moet nog blijken. De onderzoekers speculeren dat de nieuwe genen belangrijk zijn voor de mannelijke vruchtbaarheid.