KPN laat Duitse markt schieten

KPN verdient miljarden met de verkoop van het Duitse dochterbedrijf E-Plus. De koper Telefónica moet de strijd nu aangaan met grote Duitse concurrenten.

Het was meer dan de presentatie van de halfjaarcijfers vanochtend; KPN maakte ook de verkoop van zijn Duitse tak E-Plus bekend.

1 Hoe ziet de verkoop van dochter E-Plus er precies uit?

De deal die KPN heeft gesloten met Telefónica Deutschland zit ingewikkeld in elkaar. Hoeveel KPN daadwerkelijk krijgt voor de verkoop van de Duitse dochter E-Plus zal later pas blijken. Telefónica Deutschland betaalt aanvankelijk 3,7 miljard euro cash en geeft KPN een belang van 24,9 procent in het ‘nieuwe bedrijf’ waarin E-Plus en Telefónica Deutschland samengaan. Afgesproken is dat Telefónica later 7,3 procent van de aandelen terugkoopt van KPN voor een bedrag van 1,3 miljard euro. Vandaar dat er een verkoopprijs genoemd wordt van 5 miljard euro en 17,6 procent van de aandelen in het nieuwe Telefónica Deutschland.

De waarde van dat belang is afhankelijk van hoe de beurskoers van Telefónica Deutschland zich ontwikkelt. Zoals het er nu voorstaat zou die 17,6 procent zo’n 3,1 miljard euro waard zijn – daarmee zou het verkochte E-Plus gewaardeerd zijn op 8,1 miljard euro. KPN hoopt natuurlijk dat aandeelhouders enthousiast zijn over de overname en dat koers van Telefónica Deutschland de komende tijd stijgt. Het bedrijf wordt in een klap een van de grootste spelers op de Duitse telecommarkt en de samenvoeging van de twee bedrijven zou zo’n 5 tot 5,5 miljard euro aan samenwerkingsvoordeel moeten opleveren.

2 Hoe ziet de Duitse telecommarkt er nu nog uit?

De Duitse markt is de grootste in Europa. Lang is de markt gedomineerd door Deutsche Telekom (met T-Mobile als vlaggenschip) en Vodafone. Maar met de overname streeft Telefónica Deutschland (met O2 als belangrijkste mobiele provider) de twee providers voorbij. Telefónica had zo’n 20 miljoen klanten en krijgt er met het verwerven van E-Plus zo’n 24 miljoen klanten bij. Dat is meer dan Deutsche Telekom (37 miljoen klanten) en Vodafone (34 miljoen klanten). Voor de competitie op de Duitse markt is de overname slecht nieuws, stellen analisten. Duitsland prijkte bovenaan de lijsten van competitieve telecommarkten in Europa maar zou door de overname flink inboeten op dat vlak omdat er nog maar drie grote providers overblijven. Van de vijf grootste Europese economieën wordt Duitsland van een van de meest competitieve de minst competitieve markt. De Duitse én Europese mededingingsautoriteiten zullen dan hun fiat voor de overname moeten geven.

3 Waar is het Spaanse Telefónica zoal mee bezig?

Terwijl Telefónica met deze manoeuvre haar positie in Duitsland verstevigt, bouwt ze die in andere landen momenteel juist af. Het bedrijf gaat gebukt onder een hoge schuldenlast, die het gezien de huidige kredietschaarste in (Zuid-)Europa wil verlichten. In 2011 piekte de schuld van het voormalige Spaanse staatsbedrijf op 56,3 miljard. Eind vorig jaar was dit gedaald tot 51 miljard en eind dit jaar wil de groep uitkomen op 47 miljard. De marktwaarde van het bedrijf bedraagt net iets minder.

Vorige maand werd hiertoe onder meer de Ierse tak afgestoten. De 1,5 miljoen klanten van Telefónica Ireland (de totale Ierse markt telt er 5,4 miljoen) droegen vorig jaar voor 1 procent bij aan de mondiale omzet van Telefónica. Een Chinese groep had 850 miljoen euro over voor het bedrijf. Hiervan werd 780 miljoen in contanten betaald.

In april verkochten de Spanjaarden reeds een belang van 40 procent dat ze hadden in telefoonmaatschappijen in vier Midden-Amerikaanse landen. De Guatemalteekse agro-industriegroep CMI, een van de belangrijkste in de regio, betaalde hiervoor een half miljard dollar (circa 380 miljoen euro). En begin dit jaar verkocht Telefónica aan Sky al haar breedband- en thuistelefonie-activiteiten in het Verenigd Koninkrijk. De Britten betaalden hiervoor 180 miljoen pond (208 miljoen euro).

Met al deze transacties is Telefónica er nog niet. Met de terugtrekking uit Ierland, Midden-Amerika en het Verenigd Koninkrijk heeft het tot nu pas 40 procent van zijn beoogde schuldverlichting voor dit jaar bereikt. De Duitse overname zal deels met nieuwe schuld betaald moeten worden, waardoor de doelstelling verder uit beeld raakt. Het Madrileense bedrijf gokt er echter op dat investeerders de voordelen van de overname (dankzij schaalvergroting kúnnen miljarden worden bespaard) zwaarder zullen laten wegen dan de vertraging die waarschijnlijk wordt opgelopen bij de terugdringing van de schuldenlast.

4 Wat gebeurt er op de Europese telecommarkt?

In Europa is al een tijdje een consolidatieslag aan de gang. Niet alleen mobiele providers nemen elkaar over, ook vaste netwerken zijn in trek.

De winstgevendheid van verschillende grote mobiele providers staat al enige tijd onder druk vanwege minder bellen en sms’en van klanten die dan wel weer gebruik maken van gratis diensten zoals WhatsApp. Mede vanwege ontwikkelingen in Brussel is het niet te verwachten dat die winstgevendheid naar oude recordniveaus terugkeert.

Eurocommissaris Neelie Kroes (Digitale Zaken) wil van Europa één grote telecommarkt maken. Dat kan voor providers grote gevolgen hebben. Zij wil dat consumenten in de hele EU via dezelfde bundel bellen en internetten, dat alles tegen het tarief van het thuisnetwerk. Dit moet niet alleen een einde maken aan hoge rekeningen die consumenten na hun vakanties krijgen, maar ook aan de wirwar aan frequenties voor mobiele netten.