Japanse premier heeft unieke kans om te saneren

De meerderheid van de Japanse premier Shinzo Abe in het Hogerhuis van het parlement is een waterscheiding. Nu kan hij beginnen aan het repareren van de kapotte infrastructuur van de economie.

De overwinning van de door de Liberaal-Democratische Partij geleide alliantie bij de verkiezingen van 21 juli voor het Hogerhuis geeft Abe de controle over beide kamers tot de volgende verkiezingen in 2016. Daardoor heeft hij een unieke kans wetten door te voeren. Veel van zijn voorgangers hebben dat sinds 1989 moeten ontberen.

Abe’s plan om de economie te versterken berustte tot nu toe op hervormingen waarvoor geen verandering van wetten nodig waren. De voornaamste stap bestond uit het opendraaien van de geldkraan, met de belofte een einde te zullen maken aan de chronische deflatie. De yen heeft het afgelopen jaar 22 procent van zijn waarde verloren ten opzichte van de Amerikaanse dollar, waardoor de Japanse exporteurs een flinke impuls hebben gekregen.

Wat op dit moment van essentieel is, zijn nieuwe investeringen. Die zullen alleen worden gedaan als Japanse bedrijven, die 38 procent van hun winsten aan de belastingdienst moeten afdragen, een lager tarief of meer aftrekmogelijkheden krijgen. Een lagere belasting zal de economie volgend jaar een steun in de rug geven als de hogere btw een wissel zal trekken op de groei.

Tot de controversiëlere maatregelen behoren verlaging van de importtarieven op landbouwproducten en pogingen om te voorkomen dat de overheidsuitgaven uit de hand lopen doordat de vergrijzing de kosten van de gezondheidszorg steeds verder zal doen stijgen.

Verder is nieuwe wetgeving nodig om de energiesector concurrerender te maken – Japanse producenten betalen de hoogste energiekosten van alle landen van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling – en om de starre arbeidsmarkt open te breken, die vrouwen en deeltijdwerkers discrimineert en mensen met langlopende contracten beschermt.

Het vermogen van Abe om krachtige belangengroepen – boeren, vakbonden en bureaucraten – het hoofd te bieden is nog niet bewezen. Er bestaat ook een risico dat de triomferende Abe zijn politieke kapitaal zal gebruiken om zich op andere zaken te richten, zoals het aanpassen van de pacifistische grondwet.

Vóór de verkiezingen stond de TOPIX-aandelenindex 5 procent lager dan op het hoogtepunt van 22 mei. Sceptische beleggers zullen alleen van mening veranderen als de premier vastberaden te werk gaat.

Breakingviews is een dagelijks commentaar vanuit de City in Londen. Vertaling door Menno Grootveld.