Hezbollah is voor EU nu terreurgroep

De militaire vleugel van Hezbollah is door de EU op haar terreurlijst geplaatst. Niet de hele organisatie; de EU vreest Libanons destabilisatie.

Strijders van de Libanese shi’itische organisatie Hezbollah op parade in Zuid-Beiroet in 2009. Overwegend shi’itisch Zuid-Beiroet is een bolwerk van Hezbollah. Foto AFP

Na maanden aarzelen heeft de Europese Unie gisteren de militaire vleugel van de Libanese organisatie Hezbollah op zijn terreurlijst geplaatst. Israël en zijn belangrijkste bondgenoot, de Verenigde Staten, oefenden al jaren druk uit op de EU om de hele, machtige, shi’itische beweging op de terreurlijst te zetten. Maar zover wilden de 28 ministers van Buitenlandse Zaken niet gaan, met name uit angst Libanon nog verder te destabiliseren. Bovendien onderstreepten zij de dialoog te willen voortzetten met alle politieke groepen in Libanon, inclusief Hezbollah. Met haar zware bewapening is de organisatie de belangrijkste machtsfactor in Libanon.

Hezbollah was al lang omstreden in de Europese Unie, maar bewijzen – althans volgens de Bulgaarse overheid en de Israëlische regering – dat de organisatie een jaar geleden achter een aanslag op een bus Israëlische toeristen in EU-lidstaat Bulgarije zat, vormden de directe aanleiding voor het Europese besluit. Bij de aanslag in Burgas werden vijf Israëliërs en een Bulgaar gedood. Verdachten zijn niet opgepakt, en Hezbollah ontkent elke betrokkenheid. De afgelopen jaren staat Hezbollah ook niet bekend als terreurgroep. Maar de entree van Hezbollah in de oorlog in Syrië naast president Assads leger tegen de rebellen, gaf voor verscheidene Europese landen de doorslag om de maatregel te steunen.

De plaats op de terreurlijst houdt in dat bepaalde, nog te identificeren functionarissen van Hezbollah geen visum krijgen en dat Europese tegoeden worden bevroren van organisaties die met de militaire vleugel worden geassocieerd. „Ik ben tevreden dat we vandaag deze belangrijke stap hebben gezet door de militaire vleugel van Hezbollah aan te pakken, zijn tegoeden te bevriezen, zijn fondsenwerving te hinderen en zo zijn vermogen om te handelen te beperken”, zei minister van Buitenlandse Zaken Frans Timmermans in Brussel. Maar het probleem is dat het heel lastig is onderscheid te maken tussen de politieke en de militaire vleugels. Hezbollah zelf doet dat in elk geval niet. Juist met dat argument heeft de Amerikaanse regering beide op haar zwarte lijst geplaatst.

Hezbollah-leider Hassan Nasrallah zei eerder dat een dergelijke maatregel niet meer zou betekenen dan „de inkt op het papier”. Maar gisteren kwam de groep toch met een boze reactie op de „agressieve en onrechtvaardige beslissing die niet is gebaseerd op enig bewijs”. De verklaring was „geschreven door Amerikaanse handen, met zionistische inkt”. De Libanese regering kritiseerde de „overhaaste” beslissing.

Hezbollah, Arabisch voor de partij van God, werd in 1982 opgericht door de Iraanse regering, die zo de achtergestelde shi’itische minderheid in Libanon wilde verenigen tegen de Israëlische bezettingstroepen. De organisatie maakte zich aanvankelijk berucht met zijn ontvoeringen van westerlingen, onder andere op aangeven van Teheran, en zelfmoordaanslagen op de Amerikaanse ambassade en Amerikaanse en Franse militairen. Maar later maakte Hezbollah zich bij veel Libanezen populair met zijn strijd tegen het Israëlische leger, dat zich in 2000 uit Libanon terugtrok. De organisatie overleefde in 2006 een oorlog met Israël, dat in het offensief ging nadat haar strijders een aantal Israëlische militairen hadden ontvoerd of gedood.

Hezbollah weigert eisen van de VN-Veiligheidsraad uit te voeren dat het zijn rakettenarsenaal inlevert. Mede daarop steunt immers zijn macht in Libanon. Hezbollah domineert de regering sinds 2011.

Door de oorlog in Syrië zijn de spanningen in het kleine buurland enorm toegenomen. Hezbollah steunt Assads regime, omdat het samen met Iran de belangrijkste leverancier is van zijn geld en wapens. De sunnitische gemeenschap in Libanon staat achter de sunnitische rebellen in Syrië. De spanningen hebben al geleid tot gevechten en aanslagen. Bovendien groeit de onvrede van de bevolking over de toestroom van Syrische vluchtelingen. Bovenop 4 miljoen Libanezen zijn er nu een miljoen Syriërs in Libanon. Vandaar dat de angst voor destabilisatie van Libanon een rol speelde in de Europese beraadslagingen.