Geniet er maar van, nu het nog kan

De toekomst van het gesubsidieerde zwembad is onzeker Te duur, vindt de gemeente Het ‘elitaire’ Kralings Zwembad heeft van de bezuinigingen geen last

Verslaggever

Javia Cimen (37) woont nu op IJburg maar komt vrijwel elke zomerse dag naar het Flevoparkbad in Amsterdam-Oost. Het is haar plekkie. „Als het 22 graden is, zit ik al hier.” Sinds ze als klein meissie kon zwemmen zat ze elke zomer hier. Hetzelfde geldt nu voor haar twee dochters van 17 en 12 jaar.

En wat zo leuk is: bijna haar hele familie komt er ook. Zusters, broers en allemaal weer met kinderen. Koelboxen mee. Frisdrank. Broodjes. Kleden om op te zitten. Javia Cimen gaat nog een weekje naar Turkije dit jaar, maar eigenlijk zit ze het liefst hier in het Flevo.

Op warme dagen is het vol op de ligweide. Er zit een patroon in. De kenner weet wie waar neerstrijkt. Daar, dicht bij het pierebad, liggen de gezinnen. In de schaduw Marokkaanse moeders, zeker nu met de ramadan. Dan, wat verderop, ouders met grotere kinderen die niet meer constant in de gaten hoeven worden gehouden. Maar die wel een aanspreekpunt nodig hebben als ze zijn ondergeduwd of als ze een zakje friet willen. En dan, op de ligweide tegen het diepe bad aan, de pubers. In groepjes, gezichten naar elkaar toe, transistor en blikjes energydrank in het midden.

Het Flevoparkbad kreeg deze zomer in de Amsterdamse buitenbadentest van Het Parool een negen. Het beste van alle buitenbaden in de hoofdstad. De verslaggevers waren gecharmeerd door de bassins, de ‘plonsfactor’, de hygiëne en het toezicht. De ligweide kreeg zelfs een 10. Toch is de toekomst van het bad onzeker. De gemeente vindt het te duur. Er wordt nagedacht over alternatieven.

Paar graden minder warm

Uit de Zwemmonitor 2012 van het Mulier Instituut blijkt dat 12 procent van de zwembaden met sluiting wordt bedreigd. Vooral de openluchtbaden zijn relatief duur omdat ze maar een paar maanden per jaar kunnen worden gebruikt. En er was in verschillende baden ook gedoe met overlast door jongeren waardoor mensen wegbleven en ouders hun kinderen niet meer alleen durfden laten gaan.

Ook binnenbaden zijn een grote kostenpost. Nu gemeenten flink moeten bezuinigen wordt met een schuin oog naar de gemeentelijke binnen- en buitenbaden gekeken. In veel gemeenten worden vrijwilligers geworven om de kosten van het zwembad te drukken. Baden die onderdeel zijn bijvoorbeeld een bungalowcomplex of een hotel of die bij een fitnesscentrum horen, hebben die problemen niet.

In Utrecht lanceerde de PvdA deze zomer het plan om het water een paar graden minder warm te maken. Zo wilde de partij de gemeentelijke zwembaden uit de financiële zorgen halen. De gemeente wil twee van de vier baden in de stad vanaf 2014 ’s zomers sluiten. Het plan was afgekeken van de Oost-Vlaamse gemeente Zelzate. Die verlaagde de waterwarmte van 26 naar 25 graden. Dat drukte de stookkosten met 15.000 euro per jaar.

Als een gemeente een zwembad wil sluiten, is gegarandeerd de buurt boos. 93 procent van de Nederlandse bevolking vindt dat een zwembad voor elke gemeente een basisvoorziening hoort te zijn, blijkt uit het rapport van het Mulier Instituut. Net zoals een bibliotheek en een sporthal.

Hannie van Blitterswijk, van Vrienden van het Flevoparkbad, vindt dat ook. Van Blitterswijk is helemaal geen hardcore zwembadbezoeker. Maar het zwembad is niet alleen een zwembad, zegt Van Blitterswijk. „Het is een recreatieplek en een ontmoetingsplek.”

Het klopt, zegt ook Van Blitterswijk, dat zwembaden concurrentie hebben gekregen van andere vormen van vermaak. Kinderen liggen niet meer de hele dag in het zwembad maar gaan naar pretparken, klimparken, indoorspeelparken, bioscopen, ze doen paintball- en lasergames. Maar er zijn genoeg kinderen die niet op vakantie gaan. „Door de economische crisis zijn dat er alleen maar meer”, zegt Van Blitterswijk. „Voor hen is het bad hun vakantie.”

Voor een paar euro naar binnen

En betaalbaar ook. Zeker als je het vergelijkt met pretparken en paintballen. De prijzen verschillen, maar meestal kun je voor een paar euro naar binnen. Dat is nog te doen met een gezin vinden Angelina Ates en Mona Chakir, twee moeders naast het pierebadje. „Als we vragen: wat zullen we doen vandaag, staat het zwembad altijd nummer een”, zegt Angelina Ates. Kinderen vinden gewoon niets leuker dan water om mee te spelen. Angelina Ates heeft kinderen van 7, 5 en 1 jaar. De zoons van Mona Chakir zijn 7 en 2 jaar. „Voor alle leeftijden is het fijn hier”, zeggen ze.

Hoe vinden ze de sfeer in het zwembad. Lekker multicultureel, zeggen ze. En dat klopt. Alles ligt door elkaar. Een jonge man met een getatoeëerde ketting, zit naast een oudere Marokkaanse man in djelleba in de schaduw. Meisjes met duizend vlechtjes. Veel jongetjes met figuren in hun opgeschoren haar.

Hayati Siten (39) komt nog steeds in het zwembad uit zijn jeugd vanwege de mensen die er komen. Siten woont nu in Bussum. Hij is daar ook weleens wezen zwemmen, maar dat was toch minder. Hij ligt een beetje in het midden van de ligweide. Bij de oudere jongeren, zeg maar.

Hebben Angelina Ates en Mona Chakir last van opstootjes of getreiter? Ze kijken verbaasd. Nee, eigenlijk niet. Er gebeurt daar weleens wat bij de jongeren, wuift Mona Chakir met haar hand in de verte. „Als ze het zelf oplossen en ik er geen last van heb, is het goed. Het hoort ook bij de puberleeftijd.”

Puber of niet, in het Flevoparkbad is er weinig gelegenheid voor billenknijpen, betasten of uitschelden. Bij het diepere bad staan vijf toezichthouders wijdbeens aan de rand van het bad. Ook bij de andere baden en op de ligweide lopen veel mannen in witte shirts met in rode letters ‘Flevoparkbad’ op de rug. Sommige bezoekers zijn op leeftijd, hun huid is gerimpeld van de zon en ook nu zijn ze alweer bruinverbrand. Anderen zijn jong en breedgeschouderd.

Er zitten veel „buitenlandse jongens” tussen, zegt Javia Cimen. „Die communiceren heel goed met lastpakjes. Ze praten even en het is afgelopen.”