Brits rapport is mild over de EU

Uit een analyse naar Brusselse bevoegdheden blijkt dat de EU best goed is voor Groot-Brittannië. „Een witwasactie”, zegt een euroscepticus.

Op het terrein van dierenwelzijn en voedselveiligheid is bijna alle Britse wetgeving gebaseerd op Europese, maar dankzij „actieve participatie van het Verenigd Koninkrijk”. En als het gaat om de interne markt dan heeft die „waarneembare economische voordelen” gebracht, en het „liberale model van beleidsmaken verder in Europa verspreid”.

Dat zijn twee van de voorzichtige conclusies in het eerste van vier delen van de ‘balans der bevoegdheden’, een analyse van wat de relatie is van het Verenigd Koninkrijk, of preciezer welke macht is overgedragen van Londen aan Brussel. Of dat terecht is, laat de regering in het midden.

Het rapport, dat het werk is van ‘neutrale ambtenaren’, zal de Conservatieven die het lidmaatschap van de EU willen opzeggen niet tevreden stemmen. Tory-Lagerhuislid Peter Bone sprak vanochtend in The Daily Mail al over „een witwasactie”.

Gekeken is nu naar zes terreinen: de interne markt, belastingen, buitenlands beleid, ontwikkelingshulp, en voedselveiligheid en dierenwelzijn. Eind dit jaar volgen nog eens negen beleidsterreinen, eind 2014 moet de analyse afgerond zijn.

De regering doet geen aanbevelingen, noch wordt er op basis van de rapporten nieuw beleid gemaakt. Dat was volgens een hoge ambtenaar van Buitenlandse Zaken, het ministerie belast met de analyse, ook niet de bedoeling. „Het doel was een stap naar achteren te doen.” En: „Deze analyse loopt niet vooruit op de posities die de verschillende politieke partijen zullen innemen.”

Dat kan ook niet. De Conservatieven zien de balans als een aanzet om, mocht de partij van David Cameron de verkiezingen van 2015 winnen, te heronderhandelen met Brussel over het lidmaatschap. Velen van hen vinden dat Westminster te veel macht heeft overgedragen aan de EU, en dat het Britse parlement meer zeggenschap moet hebben. Ze hadden gehoopt dat uit de balans een boodschappenlijstje zou rollen.

De Liberaal-Democratische coalitiepartner vindt dat van unilaterale terugtrekking van bevoegdheden geen sprake kan zijn. De LibDems willen alleen een in/uit-referendum houden als er nieuwe macht aan Brussel wordt overgedragen.

De balans is nu een taaie, 600 pagina’s tellende analyse. Over de interne markt wordt bijvoorbeeld geschreven dat „het wetgevende en regelgevende plichten met zich meebrengt om de markt te laten functioneren”. Dat heeft als gevolg dat er „beperkingen zijn bij het maken van beleid, die sommigen lastig vinden of bezwarend, zelfs al zijn de plichten niet groter dan zij geweest zouden zijn als ze landelijk waren ingevoerd”.

De inbreng voor de balans komt van verschillende ministeries, wetenschappers en het bedrijfsleven. Daarnaast droegen „zes of zeven” buitenlandse regeringen bij aan de balans. Het ministerie van Buitenlandse Zaken haastte zich te zeggen dat „we anderen niet specifiek om hulp hadden gevraagd”. Eerder dit jaar meldden Britse media dat onder meer Duitsland en Frankrijk weigerden mee te werken aan deze Britse binnenlandse aangelegenheid.

Wat de Britten gisteren vooral duidelijk wilden maken, is dat het geen eenzijdige actie is. „Het debat over hervorming vindt niet alleen in het hier plaats, maar overal in Europa. Hoewel dit rapport zich richt op de impact van de EU op het Verenigd Koninkrijk, zullen veel van de thema’s ook voor onze partners gelden, omdat we soortgelijke uitdagingen tegemoet zien”, zei minister William Hague van Buitenlandse Zaken.

„Bijna alle landen doen iets dergelijks”, signaleert ook zijn ambtenaar. Daar zal „een hervormingsagenda” uitkomen, voorspelde hij. Desgevraagd zei hij over de Nederlandse inventarisatie, die eind juni verscheen: „Nederland had weinig analyse, maar ging onmiddellijk over tot conclusies, wij doen het andersom.”