Van Duitse krijgsgevangene tot clublegende in Engeland

De Duitse parachutist Bernd Trautmann was krijgsgevangene van de Russen en de Britten. En toen hij de held van City.

Bernd (Bert) Trautmann

Hevig waren de protesten van de fans, toen Manchester City in 1949 ene Bernd Trautmann contracteerde als keeper. Een Duitse ex-krijgsgevangene, in de Tweede Wereldoorlog paratroeper van de gehate Luftwaffe, in het doel van The Citizens? Nooit! Maar Trautmann, die eind vorige week op 89-jarige leeftijd overleed in zijn Spaanse woonplaats La Llosa, maakte in de vijftien seizoenen die volgden grote indruk.

„Een van de beste keepers aller tijden en een echte clublegende”, herdenkt Manchester City hem op de clubsite. „Legendarische doelman”, zei de Duitse Kaiser Franz Beckenbauer tegen persbureau AP. Trautmann zorgde als eerste Duitser in de Engelse competitie voor verzoening in de jaren na de oorlog. „Er zijn weinig betere voorbeelden van de kracht die van voetbal uitgaat om bruggen te bouwen”, zei FIFA-voorzitter Sepp Blattler in een reactie.

Trautmann was in de jaren 30 een talentvolle linkermiddenvelder van Tura Bremen. Groot, blond, sterk. In de oorlog werd hij als parachutist in Rusland krijgsgevangen gemaakt door het Rode Leger. Hij ontsnapte, maar later pakten de Britten hem op in Duitsland. Trautmann kwam terecht in krijgsgevangenkamp 50 bij Ashton, waar hij opviel bij een voetbalwedstrijd. Als keeper. Vier jaar na de oorlog tekende hij ondanks protesten van de Cityfans. Bernd werd Bert. „De Engelsen konden Bernd niet uitspreken”, vertelde hij in 1996 tegen deze krant. „Het werd dus Bert en dat is tot op de dag van vandaag zo gebleven. Zelfs [voormalige Duitse topspits] Uwe Seeler noemt me Bert.”

Liefst 545 officiële duels speelde Trautmann voor City. Zijn beroemdste duel was de Cup Final op Wembley tegen Birmingham City in 1955. Na een botsing met een aanvaller van de tegenpartij brak de Duitse doelman twee nekwervels. Toch speelde hij door en won hij met City de beker. Van de prijsuitreiking door prins Philip kon hij zich niets meer herinneren, net als van de slotminuten op het veld. Verdoofd door de pijn, en een blijvende stijve nek. Maar voor altijd in het hart gesloten door de fans en gekozen tot Engels ‘speler van het jaar’.

Tot een uitverkiezing voor het Duitse nationale elftal leidde het niet. Toenmalig bondscoach Sepp Herberger koos uitsluitend spelers uit de Bundesliga. Trautmann maakte wel één keer deel uit van het kader van Die Mannschaft, als tolk bij een interland tegen Engeland. Nadat hij in 1964 stopte, was hij drie jaar trainer van Stockton Country en werkte hij voor de Duitse bond in ontwikkelingslanden.

In 2004 ontving Trautmann een hoge Britse onderscheiding voor zijn bijdrage aan het verbeteren van de betrekkingen tussen Groot-Brittannië en Duitsland. Eind vorig seizoen was hij aanwezig toen Manchester City de landstitel behaalde. „Nu kan ik rustig sterven”, sprak hij voor de BBC. In het Duits.