Nu alleen nog maar over groei praten, svp

De G20 laten er geen twijfel meer over bestaan: stimuleren gaat nu voor bezuinigen. Alleen zo kan de wereldeconomie weer goed gaan groeien.

Gastheer Anton Siloeanov, minister van Financiën van Rusland, arriveert voor de groepsfoto. Foto AFP

Groei en banen, dat is waar alles de komende jaren om draait. Eenduidiger kon de boodschap van de G20 nauwelijks zijn. Zaterdag besloten de ministers van Financiën van de twintig grootste economieën dat zij alles op alles zullen zetten om de wereldeconomie weer goed aan het groeien te krijgen. En daarmee lijkt de discussie die de afgelopen maanden in veel Europese landen woedde – bezuinigen of stimuleren – grotendeels beslecht.

„De prioriteit voor de korte termijn is groei, groei, groei”, vatte de Franse minister van Financiën Pierre Moscovici de uitkomst samen. In hun slotverklaring stelden de ministers: „De wereldeconomie is nog te zwak en het herstel is kwetsbaar en ongelijk.” Ze wezen op de „excessief hoge werkloosheid” in veel landen.

Gastheer Rusland was niet enthousiast over de uitkomst. „De collega’s hebben niet besloten om hun verantwoordelijkheid te nemen en hun tekorten en schulden in 2016 te hebben teruggedrongen”, stelde minister van Financiën Anton Siloeanov, refererend aan eerder gemaakte voornemens. „Sommigen vonden dat je eerst zeker moest zijn van economische groei.”

In Europa woedt al lang een fel debat tussen voorstanders van begrotingsdiscipline, die vinden dat de schatkist met bezuinigingen of lastenverzwaringen op orde moet worden gebracht, en tegenstanders die vinden dat de economie zo kapot wordt bezuinigd. De laatste groep zag haar overtuigingen de laatste maanden bevestigd door steeds weer tegenvallende groeicijfers en oplopende werkloosheid. Vorige maand liet zelfs de VVD zijn eis los om het Nederlandse begrotingstekort volgend jaar onder de 3-procentsnorm van Brussel te brengen.

Lagere groeicijfers uit China wakkerden vorige week de angst aan dat de wereldeconomie minder hard zal groeien dan voorspeld en dat dat het herstel in Europa en de opkomende economieën zal vertragen.

Hoewel de besluiten van de G20 niet bindend zijn, is dit wel een van de hoogste fora om overeenstemming te bereiken over zaken die de economieën van alle landen aangaan. De tegenstanders van extra bezuinigingen kunnen zich dus gesterkt voelen door de slotverklaring van dit weekend.

„Het debat over groei versus bezuinigen is nu wel tot een einde gekomen”, zei een hoge functionaris van het Amerikaanse ministerie van Financiën tegen persbureau AP. Hij wees erop dat de Verenigde Staten ervoor gekozen hadden om de economie en werkgelegenheid te stimuleren, en de begroting pas te verbeteren als de consumptie was aangetrokken. „De G20 zien nu onder ogen hoe belangrijk het is om deze balans goed te krijgen.”

De VS ontvingen in Moskou niet uitsluitend lof. In de slotverklaring staat ook dat „toekomstige veranderingen in monetair beleid zorgvuldig zullen worden afgestemd en duidelijk zullen worden gecommuniceerd”. Deze woorden zijn vooral gericht aan de Federal Reserve, die overweegt de steunaankopen van Amerikaanse obligaties (ter waarde van 85 miljard dollar per maand) te gaan afbouwen. Toen Fed-voorzitter Bernanke dit vorige maand aankondigde ontstond er grote onrust op de financiële markten. De dollar steeg, ten koste van de munten van opkomende markten. Sindsdien probeert Bernanke de markten te kalmeren door te zeggen dat het zo’n vaart niet zal lopen.

Ook spraken de ministers hun steun uit voor het plan dat de OESO vrijdag presenteerde voor de bestrijding van belastingontwijking door multinationals. In september, als de regeringsleiders van de G20 bijeenkomen in Sint-Petersburg, worden deze plannen verder besproken.