Kritische mening is dure grap

Bloggers in Singapore moeten 30.000 euro betalen als hun posts de ‘harmonie verstoren’. Het medialandschap wordt er geüniformeerd.

Stel je bent Singaporees en je hebt een mening. Een blog beginnen is dan een logische stap om je gedachten te ventileren. Je bent immers opgegroeid met technologie, en gezien het dekkende gratis wifinetwerk is een digitale column de makkelijkste manier om lezers te trekken. En dat lukt. Door je spitsvondigheid trek je meer dan 50.000 unieke bezoekers per maand. Maar door een nieuwe wet kan een kritische mening een dure grap worden.

Door nieuwe regels van de Singaporese toezichthouder op de media genaamd Media Development Authority kan een onwelgevallig artikel een blogger 50.000 Singaporese dollar ofwel 30.000 euro kosten. Sinds begin vorige maand moeten populaire blogs en nieuwssites precies dat bedrag als borg stellen. Als de toezichthouder meent dat een artikel „de religieuze of culturele harmonie” verstoort, kan de eigenaar van de blog gemaand worden de inhoud binnen 24 uur aan te passen. Wordt er geen gehoor gegeven dan wordt de borgstelling omgezet in een boete. Weg geld.

Volgens de Singaporese regering zijn de nieuwe regels nodig om meer „uniformiteit” in het medialandschap te creëren. Critici, zoals de oprichters van protestbeweging en -website Freemyinternet.com, zeggen dat de regering het niet kan verkroppen dat de komst van internet en blogs de totale overheidscontrole op beschikbare informatie heeft aangetast.

Singapore telt vijf miljoen inwoners en achttien kranten. In iedere officiële taal (Engels, Tamil, Maleisisch en Mandarijn) is een krant beschikbaar die de regeringsstandpunten vertolkt voor de grote bevolkingsgroepen (Chinezen, Indiërs en Maleisiërs). Dagelijks lezen drie miljoen Singaporezen, ofwel driekwart van de bevolking ouder dan vijftien, een van de kranten, die allemaal eigendom zijn van Singapore Press Holdings. Het mediaconglomeraat is weliswaar een beursgenoteerd bedrijf, maar staat via topbenoemingen en een strenge mediawet onder staatscontrole. De huidige topman is een oud-minister van Defensie en een politicus voor de al decennia regerende People’s Action Party.

Het regeringsbeleid in Singapore is tweeslachtig. Aan de ene kant weet de regering dat het economisch succes van de stadstaat afhankelijk is van een hoogopgeleide, kritische beroepsbevolking die kan omgaan met de nieuwste technologieën. Singapore is klein en duur, dus moet het wel slimmer en beter zijn om buitenlandse bedrijven aan te trekken. Maar Singapore blijft het land waar drie grote bevolkingsgroepen gedwongen worden om in harmonie samen te leven. En vrije meningsuiting is ondergeschikt aan harmonie, aldus de regering. Singapore bungelt als gevolg doorgaans onderaan persvrijheidlijstjes van organisaties als Freedom House en Reporters without Borders.

Toch leek internet in Singapore een vrijplaats te zijn waar wel openlijk en hard gediscussieerd kon worden over gevoelige onderwerpen, zoals de wenselijkheid van het toelaten van nog meer nieuwe, hoofdzakelijk Chinese immigranten. Lang beloofde de regering om censuur op nieuwssites en blogs niet al te zwaar toe te passen. Maar deze belofte bleek loos, schrijft blogger Andrew Loh van de website Publichouse.sg. Tien Singaporese nieuwssites, inclusief de Singaporese tak van het Amerikaanse Yahoo!, vallen, gezien hun inhoud en aantal pageviews, onder de nieuwe regels. Een actie van ruim honderd kleinere blogs om op 6 juni hun sites op zwart te zetten om zo aandacht voor de nieuwe regels te vragen, kon de autoriteiten niet op andere gedachten brengen. Blogger Loh: „Het is duidelijk dat de nieuwe regels ervoor dienen om de toon van het discours op internet te controleren. Dat is een wens die de regering al lange tijd koesterde.”