Goed dat het feest niet ‘baldadig’ is

De troonswisseling in België was een bescheiden feest. „Filip zal een goede vorst zijn, hij kan van België weer een trots land maken.”

Koning Filip en koningin Mathilde op het balkon van het Koninklijk Paleis. Foto Robin Utrecht

„We komen hier voor de gezelligheid, niet speciaal voor de koning”, zegt Vivienne Marchaut (51) uit Louvain-la-Neuve. Ze is naar de traditionele Bal National gekomen op het Vossenplein in Brussel, waar Vlamingen, Walen en Brusselaars al tien jaar lang feesten aan de vooravond van de nationale feestdag.

Een accordeonist speelt een medley van evergreens. Zelfs het ‘Oranje boven’ duikt op. Af en toe is er een aarzelende polonaise. „Ik begrijp de Belgen niet,” zegt Stephanie Romans (21), een Nederlandse die studeert in Brussel. „Ze blijven er zo rustig bij. Ik mis die Oranjegekte.”

Rond half tien ’s avonds komt de koninklijke familie aan. En met hen de fans van het Belgische vorstenhuis. „Je moet toch trots op zijn op de koninklijke familie. Filip zal het goed doen. Ik voel dat ”, zegt Lutgarde Helverens (45) uit Merelbeke bij Gent. Op het podium wordt een speciaal tweetalig lied gezongen: ‘Ik hou van u/Je t’aime, tu sais’. De hele koninklijke entourage wiegt mee. Albert – dan nog koning – zit erbij met een brede glimlach. Na een uurtje vertrekt hij weer met zijn gevolg.

Zondagochtend, als het in Brussel nog rustig is, arriveren de eerste bezoekers op het Centraal Station. „We willen er graag vroeg bij zijn. Zo weten we dat we een goede plaats hebben,” zegt Hilde Van Assche, die net met de trein uit Dendermonde is aangekomen.

Bij de Sint-Michiels- en Sint-Goedelekathedraal staan tegen die tijd een handvol mensen die hopen een glimp op te vangen van de koninklijke familie. „Het is misschien nog niet zoals in Nederland, maar er is toch al veel volk. Het zijn allemaal mensen die geloven in België en het vorstenhuis”, zegt Annick Vanhove (73), een volbloed Brusselse royalist. „Ik geloof ook dat Filip een goede vorst zal zijn, want niemand is beter voorbereid. Hij is nu 53 jaar en is heel zijn leven opgeleid voor de taak. Hij kan van België weer een trots land maken.”

Als de koninklijke familie na een dankmis de kathedraal verlaat, stopt ze even om het publiek te begroeten. Mensen verdringen elkaar om hen een hand te geven. Er staan ook vijf tegenbetogers van de flamingante studentenvereniging KVHV in het publiek. Ze roepen niets, maar op hun borden staan leuzen als ‘Koningen horen thuis in sprookjes!’ Later op de dag worden enkele tegenbetogers opgepakt. Ze wilden demonstreren in de neutrale zone in de buurt van het parlement, waar een verbod geldt voor politieke manifestaties.

In het Koninklijk Paleis vindt vervolgens de troonsafstand van Albert II plaats. Even later legt Filip de eed af in het parlement, een beetje snel, en zonder buitenlandse gasten. Luid gejuich weerklinkt als Filip aankomt bij de poorten van het paleis.

Het is ontzettend warm. Het zweet druipt van de begeleidende cavaleristen van Filip en hun paarden. Maar de doorzetters in het publiek laten zich niet ontmoedigen. „We zijn om vijf uur opgestaan om hier te kunnen zijn”, zegt Rudy Deprez (39) uit het Waalse Namen. „Het is een eer om hier te zijn, jammer dat er niet meer feestelijkheden zijn. Al is die bescheidenheid ook wel eervol.”

Als Filip en Mathilde eindelijk op het balkon verschijnen, roept het publiek om een kus. Filip geeft daarop koningin Mathilde een snelle handkus en zij kust hem op de wang. „Vive le roi!” klinkt het tevreden. Als Albert ook op het balkon verschijnt, reageert het publiek uitzinnig.

Een paar kilometer van het paleis valt weinig te merken van de festiviteiten. In Sint-Joost-Ten-Node, een van de armste deelgemeenten van Brussel, wachten ze tot de avond valt. „Ik ben blij voor Filip dat hij koning mag worden, maar feesten, dat is voor vanavond. Het is nu eenmaal ramadan,” zegt Youssef Badaoui. De koning is na zonsondergang welkom bij hem voor een hap.

Na de militaire parade, waar de politie flesjes met drinkwater uitdeelt in verband met de hitte, eindigt de dag met een vuurwerk in het Warandepark. De kleinschaligheid van het feest laat een goede indruk na bij het publiek. Een feestganger: „Het is een bescheiden feest, maar misschien is dat wel een goed signaal. Het is crisis voor iedereen en dan moet het vorstenhuis niet baldadig zijn.”