Spectaculaire winstgroei in VS bij grote banken

De grote banken in de VS floreren als nooit tevoren. Maar ze houden zich gedeisd, uit vrees voor strengere regels.

Het lijkt 2007 wel op Wall Street. Een handvol grote Amerikaanse banken boekt recordwinsten van miljarden dollars, dankzij economische groei, lucratieve effectenhandel en vraag op de hypotheekmarkt. Hun aandelenkoersen rijzen de pan uit. Bankbazen verdienen tientallen miljoenen.

Het cijferseizoen van de grote Amerikaanse banken, dat deze week afliep, overtrof alle verwachtingen. De grootste zes banken van de Verenigde Staten boekten in het tweede kwartaal samen 21,6 miljard dollar (16,5 miljoen euro) winst. Hun winstgroei ten opzichte van dezelfde periode in 2012 liep uiteen van 20 procent bij Wells Fargo tot 70 procent bij Bank of America.

Verschil met 2007 is evenwel dat ze nu minder met hun goede resultaten te koop lopen. Ten eerste omdat het onzeker is hoe lang de sterke winstgroei kan duren als de Federal Reserve (Amerika’s stelsel van centrale banken) zijn beleid van quantitative easening (monetaire versoepeling) afbouwt. Maar ook omdat de herleving van goede tijden autoriteiten kan inspireren meer werk te maken van strengere regulering.

Zo hield de bestuursvoorzitter Jamie Dimon, zich voor zijn doen opmerkelijk gedeisd tijdens een teleconferentie met analisten over de resultaten van JP Morgan Chase, de grootste gemeten naar activa. De bank boekte 6,5 miljard dollar winst, een groei van 31 procent ten opzichte van vorig jaar. Maar zelfs toen een analist Dimon aanspoorde om op te scheppen, deed hij dat niet.

Ook de andere banken kunnen bogen op krachtige cijfers. Bank of America en Citigroup, in omvang de tweede en derde bank, rapporteerden winstcijfers van respectievelijk 3,6 miljard en 3,9 miljard dollar. Wells Fargo, de nummer vier, verdiende 5,3 miljard. Bij de zelfstandige zakenbanken boekte Goldman Sachs een winst van 1,9 miljard dollar, meer dan een verdubbeling ten opzichte van een jaar geleden. Morgan Stanley zag de winst met 42 procent oplopen tot 802 miljoen dollar.

Belangrijke factoren bij de klim van de banken uit het dal van de crisis zijn de verbetering van het economische klimaat en het herstel op de Amerikaanse huizenmarkt. De banken profiteren van de grootschalige herfinanciering van hypotheken wegens recordlage rentes. De vraag naar herfinanciering lijkt nu echter af te nemen door de recente verhoging van de hypotheekrente.

Het is dan ook onzeker wat het vooruitzicht van hogere rentestanden gaat betekenen. Die kunnen de vraag naar leningen drukken. Voor structurele groei zijn banken bovenal aangewezen op kredietverstrekking aan consumenten en bedrijven. Mogelijk is groei daarin niet stevig genoeg om de resultaten in de komende kwartalen op peil te houden.

Want ondanks de zware kritiek op het risicovolle gedrag van de banken dat leidde tot de financiële crisis, halen ze opnieuw een groot deel van hun inkomsten uit beleggingen. Dat heeft nu het voordeel dat de banken de schade van de crisis kunnen opruimen en hun buffers kunnen versterken. Internationale bankregels (Bazel III), onderschreven door de Fed, stellen hogere kapitaaleisen.

Maar tegelijkertijd roepen de miljardenwinsten vragen. Volksvertegenwoordigers die woedend hebben gereageerd op de praktijk van bankiers om de tegoeden van consumenten op het spel te zetten, menen dat de banken hun les nog steeds moeten leren. Zij willen banken verbieden te gokken met het spaargeld. Sommigen pleiten er zelfs voor terug te keren naar een splitsing van consumentenbanken en zakenbanken, bekend als ‘Glass-Steagall’.

Banken vrezen niets meer dan die regeldrang. Maar hun waarschuwing dat nieuwe regulering de sector zal schaden, wordt ondergraven door hun miljardenwinsten. Ze beseffen dat die bij politici kunnen werken als een rode lap op een stier.