Onder druk van Kerry gaan Israël en Palestina voorzichtig praten

TEL AVIV. - De Israëlische en de Palestijnse regering gaan waarschijnlijk weer onderhandelen over een oplossing voor hun 65 jaar durende territoriale conflict. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, John Kerry, zei vrijdag in de Jordaanse hoofdstad Amman dat er „een akkoord is dat de basis legt voor hervatting van directe onderhandelingen over finale afspraken tussen de Palestijnen en de Israëliërs”.

Kerry, die sprak van een „belangrijke stap”, hield echter wel een slag om de arm: „De overeenkomst moet nog worden geformaliseerd.” Dat zouden de Israëlische minister van Justitie Tzipi Livni en de Palestijnse onderhandelaar Saeb Erekat binnenkort („volgende week ofzo”) in Washington gaan doen. Over de inhoud van het principe-akkoord was vrijdag niets bekend. „De beste manier om de onderhandelingen een kans te geven, is om ze geheim te houden”, aldus Kerry. Het doel is wel duidelijk: een einde maken aan de Israëlische bezetting van Palestijns gebied en de stichting van een onafhankelijke Palestijnse staat.

Het is aannemelijk dat er, na de enorme inspanningen van Kerry, daadwerkelijk een ronde van vredesoverleg komt. Sinds zijn aantreden in februari bezocht hij de regio zes maal. Urenlang sprak hij één-op-één met de Israëlische premier Netanyahu en de Palestijnse president Abbas, die duidelijk grote reserves hadden. Ze konden Kerry echter niet met lege handen laten vertrekken.

Daarmee is vrede nog niet binnen handbereik. Hoewel er achter de schermen altijd contact is tussen de Israëlische en Palestijnse onderhandelaars en Netanyahu en Abbas op feestdagen beleefd telefoneren, zit het vredesproces al jaren muurvast. Beide partijen konden het al niet eens worden over de voorwaarden voor overleg. Kerry lijkt daar nu wel (bijna) in te zijn geslaagd.

Maar eerdere vredesbesprekingen – de Amerikanen organiseerden ook vredestoppen in 2000 (Camp David) en 2007 (Annapolis) – liepen vast op fundamentele kwesties als de status van Jeruzalem en van de miljoenen Palestijnse vluchtelingen. Ook als partijen elkaar nu wel vinden, moeten ze anderen nog mee krijgen. Hamas weigert Israël te erkennen en de Israëlische kolonisten willen voorlopig niet vertrekken.