Joep van den Nieuwenhuyzen deed wél veel fout

Joep van den Nieuwenhuyzen is veroordeeld tot 2,5 jaar cel voor omkoping en faillissementsfraude, maar houdt vol onschuldig te zijn. „De verdediging is tekortgeschoten.”

Met het vonnis in de hand verlaat Joep van den Nieuwenhuyzen vrijdag de rechtbank in Rotterdam nadat hij is veroordeeld tot 2,5 jaar celstraf. Foto Ilvy Njiokiktjien

Voor zijn proces begon, liet hij weten wat hij met het Openbaar Ministerie zou gaan doen. „Ik laat jullie alle hoeken van de rechtszaal zien met die flauwekulverhalen.” En begin april, op de eerste zittingsdag, maakte Joep van den Nieuwenhuyzen duidelijk wat er ging gebeuren. „De waarheid zal nu eindelijk boven tafel komen.”

Vrijdagmiddag deed de Rotterdamse rechter uitspraak in het Golf-proces, een van de grootste zaken van witteboordencriminaliteit in Nederland tot nog toe. De rechtbank veroordeelde zakenman Joep van den Nieuwenhuyzen tot 2,5 jaar onvoorwaardelijke gevangenisstraf. Ze acht de voormalige topman van defensieconcern RDM schuldig aan faillissementsfraude, valsheid in geschrifte, meineed, het bezit van een vals paspoort en omkoping van de directeur Willem Scholten van het Havenbedrijf Rotterdam. Slechts op kleine punten werd hij vrijgesproken.

Het Openbaar Ministerie (OM) had 5,5 jaar onvoorwaardelijke celstraf geëist. De rechtbank gaf een half jaar minder celstraf wegens de lange procesgang, maar motiveerde verder niet waarom ze van de eis afweek. Het OM liet niettemin weten „tevreden” te zijn met de „stevige uitspraak”. Fraudezaken zijn moeilijk, en justitie heeft veel moeite gedaan van het Golf-proces een succes te maken. Het onderzoek begon in 2007 en nam jaren in beslag. Zwaargewicht Koos Plooij werd als officier van justitie op de zaak gezet. Gisteren volgde een veroordeling op zeven van de acht punten van de tenlastelegging.

Tijdens het proces zuchtte Van den Nieuwenhuyzen geregeld en lachte ongelovig als de officieren aan het woord waren. Gisteren tijdens het vonnis gaf hij geen kik en schreef stoïcijns mee. Hij leek even verbouwereerd, maar op weg naar buiten had de zakenman zich alweer herpakt. „Bedankt”, riep hij amicaal naar de agenten bij de metaaldetector aan de ingang van de rechtbank. Een half uur later volgde een geïmproviseerde persconferentie bij de koffiezaak om de hoek. Van den Nieuwenhuyzen was er iedere zittingsdag – 21 in totaal – met vrouw, zoons en aanhang te vinden.

„Volkomen onverwacht en buitengewoon teleurstellend”, noemde hij het vonnis. Met aftrek van voorarrest zou hij twee jaar en drie maanden de cel in moeten. Niet zijn idee: „Ik vind dat ik er geen dag thuishoor.” De zakenman houdt vol dat hij onschuldig is en niets fout heeft gedaan. „Ik zou alles precies hetzelfde doen.”

Van den Nieuwenhuyzen besteedde jaren aan de voorbereiding van zijn strafzaak. De in China woonachtige zakenman huurde een appartement in Amsterdam Zuid. ‘Golf’ liet hij op het naambordje zetten. Aan wie het wilde horen, vertelde hij over zijn onschuld. „Ik kan alles aantonen.”

Volgens Van den Nieuwenhuyzen en zijn advocaten was het strafdossier door de fiscale opsporingsdienst FIOD en het OM bewust eenzijdig samengesteld. „Er staat meer waarheid in de Fabeltjeskrant.” De FIOD liet ontlastende stukken uit het dossier. Nadat de verdediging toegang tot de dataroom van de FIOD afdwong, liet ze die stukken alsnog aan het dossier toevoegen. De verdediging leunde zwaar op het argument dat justitie „niet op zoek naar de waarheid” was. Belastende getuigenverklaringen werden weggewuifd onder verwijzing naar de „intimiderende” FIOD-verhoren.

De rechtbank liet gisteren weten „geen aanwijzingen te hebben dat de FIOD te ver gegaan is” en legde het betoog van de verdediging vrijwel volledig naast zich neer. Het vonnis rept van een duidelijk patroon in het gedrag van Van den Nieuwenhuyzen. „De verdachte heeft kennelijk slechts oog gehad voor de belangen van hemzelf en zijn concern. Van enige erkenning van en inzicht in het ontoelaatbare van zijn handelen heeft de verdachte geen blijk gegeven.”

Na die oorwassing bleef de veroordeelde zakenman opvallend vriendelijk voor de rechtbank. „Ik ben vol vertrouwen in de Nederlandse rechtspraak en de integriteit van de rechters. Dat lijdt geen twijfel.” Ja, de uitkomst was „zeer teleurstellend”. En ja, hij had wel eens het idee dat hij „een college economie voor gevorderden” aan het geven was. Maar zijn veroordeling was de schuld van „keuzes van de verdediging”. Die is „duidelijk tekortgeschoten”.

Twee van zijn medeverdachten kwamen er met een mildere straf vanaf. Leo van de Voort, voormalig financieel directeur van RDM, kreeg wegens faillissementsfraude vier maanden voorwaardelijk en 234 uur taakstraf. „Een bikkelhard vonnis. Dit zorgt voor een totaal ontevreden gevoel”, zei hij. Controller Marcel B. werd veroordeeld voor valsheid in geschrifte en krijgt wegens verzachtende omstandigheden voorwaardelijk een maand cel. Of zij in hoger beroep gaan is onduidelijk.

Bij Van den Nieuwenhuyzen lijdt dat geen twijfel. „Ik ga verder met deze strijd voor gerechtigheid.”