‘Het leven is worstelen’

Ruben van Zwieten (30) is theoloog van het jaar, en heeft een zingevings-centrum op de Zuidas in Amsterdam.

Foto Maurice Boyer

Geloven

„Wie vraagt of ik in God geloof, krijgt een ingewikkeld gesprek. Ik geloof niet in een leven na de dood, en gesprekken out of the blue over Jezus vind ik een enorm obstakel om van mens tot mens te communiceren. Ik ben predikant, preek drie keer per maand, en ben protestants opgevoed. Maar op bijbelse gronden heb ik niets met het begrip religie. Het gaat mij om de mens en zijn levensvragen. Wat verhindert de mens om echt te worden wie hij is?”

Bijbel

„De bijbel is voor mij geen waarheid. In kerken en theologiestudies ligt de nadruk op de Bijbel als geschiedenisverhaal. Preken worden dan Wikipediapreken, waar het gaat om interessante weetjes. Ik zie het als literatuur, een manier om de wereld en het leven te begrijpen. In mijn preken probeer ik te laten zien wat je met de verhalen kan. Bijbelfiguren vergelijk ik bijvoorbeeld met de directeur van een woningcorporatie.”

Jeugd

„De begrafenis van mijn opa heeft veel indruk gemaakt. Ik was een jaar of zeven. Er werd gezegd dat „het wel goed zo was”. Maar ik vond het zo erg voor mijn moeder, zonder haar papa. Ik wilde er niet aan denken dat ik zonder ouders verder moest. Dat heb ik nog steeds. Een mens ben je door de mensen die om je heen staan. Zij definiëren je. De dominee sprak toen over het voorbijgaan van relaties. Kort daarna besloot ik dominee te worden.”

Inspiratie

„Ik voel een enorme druk om altijd ergens mee bezig te zijn. Ik heb veel momenten dat ik me heel geïnspireerd voel, haast hyper ben. Dan kan ik maar drie, vier uur slapen, om vervolgens achter mijn laptop ideeën uit te werken. Mijn hoofd zit vol met mooie beelden. Daar zoek ik bondgenoten bij, nodig ik sprekers uit. Op de Zuidas zijn dat vaak de vrouwen aan de top. Zij staan open voor zingeving, vinden gedichten geen soft gelul.”

Leren

„Een dag per week reserveer ik voor studie. Ik wil mijn geest slijpen, met oneliners red je het niet. Ik lees ontzettend veel, ook als voorbereiding voor mijn Bijbeltafel. Theologen als Frans Breukelman en Karl Barth zijn mijn leermeesters. Qua actualiteit beperk ik het tot de Groene Amsterdammer. De boeken en gedichten die ik lees bespreek ik weer op de Zuidas in lezingen, of literatuurtafels. Ik geloof niet in lezen in je eentje, dat moet in een groep.”

Zoeken

„Wat enorme rust geeft, is het besef dat ik niet gelukkig hoef te zijn. Een van de kernverhalen in de Bijbel is de exodus: het volk van Israël dat veertig jaar door de woestijn zwerft. Zo zie ik het leven ook, als een zoektocht. Ik leg mij er bij neer dat het leven worstelen is. Kan ik Ruben zijn in een situatie? Zo niet, dan begin ik aan mijn uittocht, op zoek naar iets anders. Het draait niet om de plek van bestemming, ‘het geluk’, maar het bezig zijn te zoeken wie ik ben.”

Bestemming

„Ik heb sterk het besef dat ik een opdracht heb. Ik wil niet dat mensen bekeerd worden. Ik wil dat ze existentiële vragen stellen. Het zingevingscentrum De Nieuwe Poort zit op de Zuidas, een plek midden in de samenleving. Heel laagdrempelig, iedereen komt binnenlopen. Als ik preek, en ik zie 500 mensen met hun vingertje de uitgeprinte preektekst meelezen, besef ik dat ik eraan bijdraag dat mensen rust en vrede leren kennen. Dat vind ik zo mooi.”