‘Zwijg over Griekse schuldafschrijving’

Hoewel Angela Merkel onder vuur ligt over het afluisteren door de Amerikaanse NSA, speelt de kwestie geen rol in de verkiezingscampagne.

Kwam de bondskanselier met Klartext of met Nullsprech, met opheldering of loze woorden, daar draaide het vanochtend om in de „Berlijnse Republiek” zoals de Duitse politieke binnenwereld wordt genoemd. Vlak voor de zomervakantie draaide de jaarlijkse persconferentie van Angela Merkel om één thema: de afluisteraffaire door de Amerikaanse NSA. En dan met name om de vraag hoeveel de regering en Merkel zelf daarvan afwisten. De druk rond het thema, waarover de spraakmakende gemeente van Duitsland zich blijft opwinden, loopt op nu een peiling door ARD aangeeft dat ruim tweederde van de Duitsers ontevreden is over de pogingen van de regering om opheldering te verschaffen over de spionage door de Amerikanen.

Merkel, die in een onschuldig lichtblauw jasje voor 250 journalisten optrad, ging tamelijk ontspannen in op de affaire. Dezelfde peiling had immers ook aangetoond dat de meeste kiezers de kwestie geen of slechts een kleine rol laat spelen bij de keuze in het stemhokje.

„Degenen die hier gekomen zijn in de verwachting dat ik openheid van zaken kan geven over de NSA-kwestie moet ik meteen teleurstellen,” zei Merkel, die er vermoeid uitzag. En ze zette uiteen dat zij net als alle aanwezige journalisten wacht op opheldering over Amerikaanse of Britse spionageactiviteiten in Duitsland. Op de vraag waarom zij wegduikt voor deze kwestie, antwoordde ze vinnig. Van wegduiken was geen sprake. Het is zaak de „verschillende verantwoordelijkheden” uit elkaar te houden en de hare strekt zich niet uit over de details van het Amerikaanse PRISM-programma.

Merkel legde uit dat politici in een democratie niet bepalen welke thema’s op de agenda staan tijdens een verkiezingscampagne. „Dat bepalen de kiezers, dat is het mooie van een democratie. Je kunt als bondskanselier voortdurend met andere problemen worden geconfronteerd. Als je daar niet tegen kunt, moet je deze baan niet doen.”

Overigens deed Merkel wel een poging andere kwesties te bespreken dan het moeras rond binnen- en buitenlandse inlichtingendiensten. Zo hamerde zij nogmaals op het feit dat haar regering „de meest succesvolle was sinds de hereniging van Duitsland”. En ook vestigde zij de aandacht op de volgens haar positieve effecten van de Duitse bemoeienis met de Europese monetaire crisis.

In dat verband wees zij op het bezoek dat de Duitse minister van Financiën Wolfgang Schäuble gisteren bracht aan Athene. Deze maakte van de gelegenheid gebruik de Grieken met wortel en stok te manen voort te gaan op de ingeslagen weg van bezuinigen en inkrimping van de overheidsbureaucratie.

Van tevoren speculeerden economen dat Duitsland zou instemmen met een nieuwe schuldafschrijving. Maar Schäuble deed juist het tegenovergestelde. Met opgeheven vinger waarschuwde hij dat het alleen al riskant is om zelfs maar over dat onderwerp te praten. Duitsland zal wel onder voorwaarden bijdragen aan een fonds dat de economie van Griekenland weer op de been moet helpen.

Vanochtend hield Merkel haar gehoor voor dat zij gefascineerd wordt door de adembenemende aspecten van haar huidige functie. „De enorme impact van de globalisering is spannend. Ik ben dankbaar dat ik in deze periode bondskanselier ben. Tegelijkertijd zijn het dramatische tijden. Een kleine fout kan tot gevolg hebben dat mensen er wereldwijd onder lijden. We hangen ongelooflijk met elkaar samen.”

Merkel zal met het oog op de verkiezingen die over negen weken plaatsvinden niet of slechts kort met vakantie gaan. Volgende week gaat ze campagne voeren bij vakantievierende landgenoten aan de Oostzeekust. Op de vraag wanneer ze uitrust, zei Merkel: „In deze functie moet je altijd beschikbaar zijn. En uitrusten doe ik wel onder het werk.”