Wie is hier de baas?

Redacteur Klimaat

Rusland en Oekraïne hebben op het allerlaatste moment bezwaar gemaakt tegen het creëren van grote natuurreservaten bij Antarctica. Ze vragen zich af of de commissie die verantwoordelijk is voor de bescherming van de wateren rondom de Zuidpool (de CCAMLR, waarvan 24 landen en de EU lid zijn) wel het recht heeft om beschermde gebieden aan te wijzen.

In de CCAMLR wordt al jaren gesproken over voorstellen voor reservaten. De VS en Nieuw-Zeeland willen een aantal gebieden met een omvang van 2,3 miljoen vierkante kilometer – ongeveer 3,5 keer zo groot als Frankrijk – bij de Rosszee een beschermde status geven. Australië, Frankrijk en de Europese Unie hebben een soortgelijk plan voor gebieden bij de Antarctische kust aan de kant van de Indische Oceaan.

In oktober trokken Rusland en China de wetenschappelijke onderbouwing van die voorstellen in twijfel – volgens critici omdat ze beducht zijn voor een verbod op visserij. Dat leidde deze week tot een extra bijeenkomst om de voorstellen te bekijken.

Volgens de VS en Nieuw-Zeeland bestaat in hun plan een prima balans tussen ‘bescherming, wetenschappelijk onderzoek en visserij’. Ze onderscheiden zones waar alleen gevist mag worden voor wetenschappelijk onderzoek (als daar vooraf toestemming voor is gegeven), zones die gelden als belangrijke paaigebieden en onderzoeksgebieden. Ook de pleitbezorgers van het andere voorstel zeggen dat met alle belangen rekening is gehouden.

Daarom was de frustratie groot toen Rusland en Oekraïne ineens helemaal niet meer repten over die wetenschappelijke onderbouwing, maar zich afvroegen of de CCAMLR eigenlijk wel zomaar beschermde gebieden kon aanwijzen. Daarover was nou net in 2011 overeenstemming bereikt, op een vergadering waarbij ook Rusland en Oekraïne aanwezig waren.

Milieuorganisaties reageerden teleurgesteld. De Russische delegatie wilde haar standpunt na afloop niet toelichten. Voor Walter Dübner, het hoofd van de Duitse delegatie, is het wel duidelijk. „Wie tussen de regels van de Russische presentatie door leest, ontdekt dat ze domweg niet willen dat de VS en Nieuw-Zeeland beslissen waar zij mogen vissen.”