Revolutionair! Soms heeft-ie alleen kuren

Hoe moet het verder met Boeings revolutionaire vliegtuig: de Dreamliner? Eerder al werden toestellen aan de grond gehouden Na een brand zijn er nu zorgen over techniek en reparatiekosten

Redacteur Transport & Logistiek

Zo’n zestig keer per jaar breekt er brand uit in een geparkeerd vliegtuig. Onderzoek wijst dan op een achtergelaten gloeiende sigarettenpeuk of kortsluiting in een elektrisch apparaat. Dergelijke brandjes krijgen nauwelijks aandacht.

Maar de brand die vrijdag op het Londense vliegveld Heathrow uitbrak in een Boeing 787 is al een paar dagen wereldnieuws. De 787 Dreamliner is namelijk het paradepaardje van Boeing. Bovendien werden de Dreamliners eerder dit jaar al drie maanden aan de grond gehouden als gevolg van technische problemen.

De brand van afgelopen vrijdag roept nieuwe vragen op over de technische staat van het toestel én de reparatiekosten van ’s werelds eerste plastic passagiersvliegtuig.

„Op 12 juli 2013, ongeveer om 15.50 uur, is een Boeing 787-8 van Ethiopian Airlines met registratie ET-AOP beschadigd geraakt tijdens een gebeurtenis op Londen Heathrow terwijl het vliegtuig was geparkeerd zonder personen aan boord”, staat, nogal ambtelijk, in het verslag van de Britse luchtvaartautoriteit AAIB. De brand veroorzaakte „aanzienlijke hittebeschadigingen aan de achterkant van de romp” en „rookontwikkeling in het hele toestel”. De AAIB noemt de brand een „ernstig incident”.

Op het hoofdkantoor van Boeing in het Amerikaanse Chicago zal men zich voor de tweede keer dit jaar behoorlijk zorgen maken. Na de brand daalde de koers van Boeing vrijdag met bijna 5 procent. Daarmee verloor het bedrijf bijna 4 miljard dollar (zo’n 3 miljard euro) van zijn beurswaarde. Maandag en dinsdag stabiliseerde het aandeel, nadat vliegtuigmaatschappijen hun vertrouwen in het toestel hadden uitgesproken en hun Dreamliners in de lucht hielden.

De Boeing 787 is een revolutionair vliegtuig. De romp van het toestel bestaat voor het grootste deel uit lichtgewicht materialen als carbon (koolstofvezel) en plastic. Daardoor verbruikt de Dreamliner volgens Boeing 20 procent minder brandstof dan vergelijkbare aluminium toestellen. In tijden van stijgende kerosineprijzen is dat een belangrijk verkoopargument.

Nieuwe markten aanboren

De Dreamliner is een middelgroot vliegtuig met een capaciteit van zo’n 270 passagiers voor intercontinentale vluchten. Het toestel is bedoeld voor routes waarop grote jumbojets niet rendabel zijn en kan daarmee nieuwe markten aanboren. Boeing bouwde tot nu toe 68 Dreamliners en verwacht er in de komende decennia duizenden te verkopen. De vliegtuigbouwer stelde onlangs dat het aantal commerciële vliegtuigen op de wereld de komende twintig jaar zal verdubbelen. De Dreamliner is een van Boeings belangrijkste troefkaarten.

In januari ging het echter mis. Twee Dreamliners kampten met brandstoflekkages, een ander met defecte remmen. Die incidenten konden nog worden geschaard onder de ‘kinderziektes’ waar elk nieuw toestel mee te maken heeft. Maar er waren ook problemen met de lithium-ion accu’s in het vliegtuig, en die waren serieus. Door een ontwerpfout bleken de lichtgewicht accu’s vlam te kunnen vatten.

Nadat een 787 van het Japanse All Nippon Airways op 15 januari als gevolg van een oververhitte accu een noodlanding moest maken, kreeg de Dreamliner een vliegverbod opgelegd. Drie maanden lang bleven de toestellen aan de grond. Eind april, nadat Boeing de accu’s had verbeterd, werden de Dreamliners weer in gebruik genomen. De verkoopprognoses stuwden de koers van Boeing weer op.

De brand op Heathrow leidt echter tot nieuwe zorgen onder aandeelhouders. „Er zitten veel complexe elektrische systemen in dit vliegtuig en we weten ook niet hoe het vliegtuig gerepareerd moet worden”, zei luchtvaartconsultant Richard Aboulafia tegen persbureau Reuters.

Volgens een eerste diagnose van de Britse luchtvaartautoriteit is de brand niet veroorzaakt door de accu’s. Het onderzoek, dat nog niet is afgerond, wordt in de luchtvaartindustrie nauwlettend in de gaten gehouden. Want nu zal er ook duidelijkheid ontstaan over de reparatiekosten van het nieuwe toestel, zei luchtvaartconsultant Hans Weber tegen Reuters. „Dit is de ultieme test.”

Boeing heeft er namelijk voor gekozen om de romp van de Dreamliner op te bouwen uit grote, ronde delen. Boeings concurrent Airbus heeft er bij zijn Dreamliner-rivaal A350 voor gekozen om carbon panelen op een frame te schroeven, net zoals dat bij huidige vliegtuigen met aluminium platen gebeurt. Volgens Boeing is de constructie van de Dreamliner aerodynamischer en onderhoudsvriendelijk. Maar vervanging van een groot deel van de romp zou miljoenen kunnen kosten.

Consultant Aboulafia is positiever gestemd dan zijn collega. „Het enige structurele probleem waar de Dreamliner mee kampt, is alle nieuwe techniek.”