67 minuten goed doen voor jarige Mandela

Veel Zuid-Afrikanen eren Nelson Mandela vandaag op zijn 95ste verjaardag. Volgens zijn dochter gaat zijn gezondheid vooruit.

Leerlingen van een basisschool in Johannesburg zingen ‘Happy birthday’ voor Nelson Mandela Foto AP

Mandela is vandaag jarig en dat betekent actie, ook al ligt hij zelf in het ziekenhuis. Ter ere van de voormalige vrijheidsstrijder worden er vandaag in Zuid-Afrika scholen geschilderd, ziekenhuisvloeren geschrobd en wordt er gekookt voor weeskinderen. Sinds drie jaar is 18 juli namelijk Nelson Mandela Dag; de bevolking wordt dan opgeroepen om vrijwilligerswerk te doen.

Dat gebeurt met een stopwatch in de hand. De deelnemers wordt gevraagd voor hun goede daad minimaal 67 minuten de tijd te nemen. Tenslotte gaf Mandela zelf 67 jaar van zijn leven aan de politiek in Zuid-Afrika. Nelson Mandela Dag is een initiatief van het Nelson Mandela Centre of Memory en heeft tot doel om een blijvende nalatenschap te creëren.

De dag werd in 2009 erkend door de Verenigde Naties. Ook internationaal wordt er aan meegedaan. Acteur Morgan Freeman, die in de film Invictus Mandela speelt, gaat boeken uitdelen bij een school in Mississippi en de Britse zakenman Richard Branson geeft een groep jonge ondernemers 67 minuten lang advies.

„We zien hier eigenlijk nooit blanke Zuid-Afrikanen”, vertelt sociaal werkster Dikobe in de arme township Alexandra. Ze runt er een organisatie die onder meer zorgt voor groente en fruit op scholen. Vandaag helpen – blanke – medewerkers van een verzekeringsmaatschappij haar met koken. „Mandela brengt zo echt de regenboognatie bij elkaar”, zegt Dikobe lachend.

Ook president Jacob Zuma doet mee. Nadat hij vanochtend eerst de oud-president had gefeliciteerd met zijn 95ste verjaardag en had verteld dat diens gezondheid volgens zijn dokters gestaag vooruitging, begon Zuma met het toewijzen van huizen aan arme blanken ten westen van Pretoria. Hij wil iedereen een beter leven geven, zegt hij, blank en zwart. Of dit echt een onbaatzuchtige daad is, zoals de president suggereert, is de vraag. Zuma beloofde de huizen in de aanloop naar de vorige verkiezingen. Die belofte is nog niet ingelost en voor volgend jaar staan er alweer verkiezingen op het programma.

Natuurlijk zou het, zeggen ze in Zuid-Afrika, elke dag een Mandeladag moeten zijn. De vrijheidsstrijders van weleer werkten structureel aan verandering, in plaats van lukraak een goede daad te doen, schreef journalist Greg Nicolson in de Zuid-Afrikaanse krant The Daily Maverick. Verandering komt met de jaren, met de decennia – en zeker niet in 67 minuten. Maar de organisatie ziet het als een mooi begin.

Zuid-Afrika had gehoopt dat Mandela zijn verjaardag thuis zou kunnen vieren. Hij ligt al bijna zes weken in het ziekenhuis in Pretoria. Volgens officiële berichten is zijn situatie nog steeds kritiek maar stabiel, maar gisteravond zei zijn dochter Zindzi tegen het Britse Sky News dat hij veel vooruitgang boekt. Mandela zou steeds meer „kracht en energie” hebben. Volgens Zindzi was haar vader gisteren met een koptelefoon op aan het televisiekijken. „Hij gaf ons een brede glimlach en stak zijn hand op.” Volgens Zindzi reageert hij met ogen en handen. „Ik denk dat hij binnenkort naar huis kan.”