Moeder dwingt Chinese overheid tot knieval

Een Chinese rechter wees gisteren een vergoeding toe aan Tang Hui, die ten onrechte in een kamp was beland. De zaak zorgde voor veel beroering.

De 39-jarige Chinese huisvrouw Tang Hui, die 18 maanden was opgesloten in een arbeidskamp omdat zij hardnekkig had geprotesteerd tegen de ontvoering en verkrachting van haar dochter, is door het hooggerechtshof in het gelijk gesteld. Het is voor het eerst sinds de invoering van het omstreden geraakte systeem van ‘heropvoeding door arbeid’ dat een ten onrechte gedetineerde een symbolische schadevergoeding wordt toegekend.

Tang Hui, die het heeft aangedurfd openlijk te protesteren tegen de gehate politie, ontvangt 1641,15 yuan (204,31 euro) aan compensatie voor haar verblijf in een van de strengste kampen in de provincie Hunan. „Het is misschien niet veel geld, maar deze uitspraak betekent heel veel voor mijn familie”, reageerde zij zichtbaar opgelucht na de verrassende uitspraak.

Haar dochter Lele werd in 2006 op 11-jarige leeftijd ontvoerd en verkracht door exploitanten van het bordeel Het Wilgetakje in de stad Yongzhou, naast een politiebureau. Tang Hui moest eerst maandenlang bidden en smeken om haar dochter terug te krijgen van de bordeeleigenaren. Daarna duurde het nog twee jaar voordat de daders werden gearresteerd en veroordeeld.

Tang Hui eiste ook excuses en een schadevergoeding voor de ziekenhuiskosten die zij voor haar dochter moest maken. Het meisje was gewond geraakt tijdens de maandenlange verkrachtingen en had ook verschillende soorten geslachtsziektes opgelopen. Tang Hui’s bombardement aan petities, haar protesten voor het politiebureau en haar contacten met de media wekten zoveel ergernis bij de politie dat zij „wegens het verstoren van de sociale orde en het negatief beïnvloeden van de gemeenschap” werd afgevoerd naar een kamp. Politiecommissarissen kunnen naar eigen inzicht hoeren, vandalen, recidivisten, zakkenrollers, ordeverstoorders en ook christenen en aanhangers van de Falungong-sekte maximaal vier jaar opsluiten, zonder rechterlijke bemoeienis.

De zaak van Tang Hui zorgde voor grote beroering, eerst op het Chineestalige internet en vervolgens ook in de gecensureerde media. Dat de pers vrij baan kreeg en krijgt, is een aanwijzing dat het onder Mao Zedong ingevoerde systeem zijn langste tijd heeft gehad. Mao gebruikte de kampen, die waren gemodelleerd naar voorbeelden in de Sovjet-Unie, om ‘rechtsen, landeigenaren en reactionairen’ op te sluiten.

In de berichtgeving over het vonnis krijgen Tang Hui, haar advocaten en andere critici alle ruimte om hun argumenten tegen het verguisde systeem over het voetlicht te brengen. Hoe snel de sluiting van de werkkampen verloopt, is onduidelijk. Volgens internationale mensenrechtenorganisaties gaat het om 350 kampen. In maart, kort na zijn aantreden, kondigde premier Li Keqiang aan dat hij met een hervormingsplan zou komen. Voor zover bekend is dat nog niet gereed, omdat het machtige politieapparaat zich tegen sluiting verzet, met het argument dat snelle vrijlating van de gedetineerden de onveiligheid zal vergroten.

In enkele dunbevolkte provincies, zoals Yunnan, zijn de kampen inmiddels gesloten. In de dichtstbevolkte provincie, Guangdong, is een begin gemaakt met de sluiting van kampen bij grote steden. Ook in Shanghai zal binnenkort een kamp in een van de oudste gevangenissen van het land worden gesloten. Dit werd voor de revolutie in 1949 het Alacatraz van de Oriënt genoemd. Binnenkort komt er een luxueus winkelcentrum.

Advocaten vrezen dat het verzet van de politie ertoe leidt dat de sluiting van de kampen over langere tijd wordt uitgesmeerd. „Het publiek verwacht nu dat er een einde wordt gemaakt aan een gehaat systeem. Ik hoop dat deze uitspraak en de vele reacties daarop de leiders duidelijk maken dat het tempo van hervormingen omhoog moet”, aldus Tang Hui’s advocaat Pu Zhiqiang. Onlangs riepen internationale mensenrechtenorganisaties premier Li op zijn belofte nog dit jaar om te zetten in daden.