Aanklacht Jonathan Meese om Hitlergroet

De Hitlergroet uitbrengen in een openbaar interview; die provocatie van de Duitse beeldend kunstenaar Jonathan Meese (43), vaak omschreven als het enfant terrible van de Duitse kunstwereld, is hem duur komen te staan. Meese moet zich morgen verantwoorden voor de rechtbank van Kassel.

Meese deed de Hitlergroet vorig jaar juni in een door het tijdschrift Der Spiegel georganiseerd openbaar gesprek over het thema ‘grootheidswaan in de kunst’ in de Universiteit Kassel, terug te zien op YouTube.

In een reactie op de aanklacht beroept Meese zich op zijn artistieke vrijheid en stelt hij dat het gebaar onderdeel was van zijn performance. „Ik ben volledig onschuldig”, zegt hij in Der Spiegel. ,,Wat ik op de bühne doe uit naam der kunst, is grondwettelijk beschermd. En het gaat niet alleen om mij persoonlijk, maar om alles wat een kunstenaar mag en wat niet.” En spelen met symbolen moet mogen, aldus Meese.

Als de rechtbank Kassel dat anders ziet, wacht hem een boete of zelfs gevangenisstraf.

De kunst van Jonathan Meese leidde al vaker tot ophef. Hakenkruizen, de snor van de Führer, dood en seks zijn terugkerende elementen in zijn werk.

Dat was vermoedelijk precies de reden dat de zusjes Eva en Katharina Wagner hem recent engageerden voor een nieuwe productie van Wagners symboolzwangere graalriddersopera Parsifal voor de Wagner Festpiele in Bayreuth van 2016. Het zal niet Meeses eerste opera zijn: eerder werkte hij met regisseur Pierre Audi samen in een matige Medée in de opera’s van Parijs en Lille en veel krachtiger Dionysos van Wolfgang Rihm.

Ondanks de aanklacht van morgen staat Meeses engagement in Bayreuth nog steeds in de boeken. De zussen Wagner schuwen het schandaal niet: vorig jaar was er ook een rel rondom de nazitattoos van de Russische bas Jevgeny Nikitin, die aldaar de titelrol zou zingen in Der Fliegende Holländer, maar na de ophef toch maar werd ontslagen.

Overigens zingt Nikitin de rol in Nederland straks wel: op 15 september bij het Rotterdams Philharmonisch Orkest onder chef Yannick Nézet-Séguin.