Kortkolom wetenschap

Verschil bacterie of virus in bloed te zien

Amsterdam. Een bloedtest kan snel uitwijzen of een koortsig kind een infectieziekte heeft die door een bacterie of door een virus is veroorzaakt. Bij een bacteriële infectie heeft het vaak zin als de arts antibiotica voorschrijft, maar virussen gaan niet dood door antibiotica. De witte bloedcellen van het afweersysteem, die in het bloed meestromen, reageren verschillend op infecties door bacteriën of virussen. Dat doen ze door verschillende genen aan te zetten (tot expressie te laten komen). Met commercieel verkrijgbare genexpressiechips konden onderzoekers van Washington University vrij nauwkeurig laten zien wanneer een koortsig kind met bacteriën was besmet en wanneer het met een virus was besmet, schrijven zij in hun artikel in PNAS (online editie). (NRC)

Exoplaneet is net zo blauw als de aarde

Amsterdam. De planeet bij de ster HD 189733, op een afstand van 63 lichtjaar in het sterrenbeeld Vosje, is net als de aarde donkerblauw. De blauwe kleur van de aarde ontstaat doordat zijn oceanen vooral het rode en groene deel van het zonlicht absorberen. De blauwe kleur van de nu onderzochte planeet ontstaat echter doordat vaste deeltjes in zijn gloeiend hete atmosfeer het sterrenlicht verstrooien. Het is voor het eerst dat astronomen de kleur van een exoplaneet – een planeet bij een andere ster dan de zon – hebben bepaald. Ze beschreven hun resultaten vorige week in het Astrophysical Journal Letters (online). (NRC)

Eindelijk bewijs: T. rex beet in levende dieren

Amsterdam. De beroemde roofdino Tyrannosaurus rex was geen lome aasvreter, maar joeg actief op prooien. Dat blijkt uit de vondst van een Tyrannosaurustand in de staart van een plantenetende hadrosauriër. De wervels zijn gedeeltelijk genezen, wat betekent dat het dier moet hebben geleefd toen het door T. rex is aangevallen. Dit betekent overigens niet dat T. rex nooit aas at. Ook moderne jagers zoals leeuwen verorberen soms een karkas, schrijven paleontologen deze week in PNAS (online). (NRC)

Schildpad slurpte vis met snuit als rietje

Amsterdam. De snuit van de uitgestorven zeeschildpad Ocepechelon had de vorm van een rietje. Het dier slurpte daarmee 67 miljoen jaar geleden visjes, kwallen en inktvissen op, net zoals moderne spitssnuitdolfijnen doen. Deze levenswijze is uniek voor schildpadden. Door de platte en gestroomlijnde vorm van zijn schedel, denken paleontologen dat de Ocepechelon vlak onder het wateroppervlak joeg, met zijn neusgaten boven water. Paleontologen vonden de schedel van de reuzenschildpad in Marokko. Donderdag beschreven ze het fossiel in PLOS ONE. Met een schedel van 70 centimeter lang is Ocepechelon een van de grootste zeeschildpadden die ooit heeft geleefd. (NRC)