Een campus tegen de zee van lege kantoren

Studenten een huis, verhuurders geld: op lege kantoorterreinen komen campussen. Maar voor de gezelligheid hoef je het niet per se te doen.

Kantoorkolossen worden Campus Diemen Zuid. Naar Amerikaans voorbeeld moeten er veel voorzieningen komen. Foto Walter Herfst

Hedy Ruijter heeft zojuist haar handtekening gezet. In een paar minuten was het gepiept. Zij mag zich vanaf september huurder noemen van een appartement van 27 vierkante meter op de achtste verdieping van een voormalig kantoorkolos in Diemen-Zuid. Een kamer met een keukenblok en eigen badkamer. Kosten: 653,75 euro per maand. En hoewel inclusief servicekosten, is dat ruim boven de gemiddelde prijs van een studentenkamer in Amsterdam: 493 euro.

Het was de huurtoeslag die haar over de streep trok. Ze is 23 jaar en dan, zo werd haar zojuist razendsnel voorgerekend, kan ze rekenen op „zo’n 250 euro” teruggave per maand. Bijkomend voordeel: hier hoeft ze geen badkamer te delen, fitnessen is inclusief. Op de benedenverdiepingen moeten faciliteiten komen als een wijnbar, pizzeria en een supermarkt. Tenminste, als het aan de projectontwikkelaar ligt. Dat haar nieuwe huis in Diemen-Zuid staat neemt Hedy Ruijter op de koop toe. „Er gaan verhalen dat je hier ’s nachts niet over straat moet gaan”, zegt ze. Maar straks woont ze samen met duizend anderen. „Ik woon nu in Osdorp. Dat is óók ver van de stad.”

Woonruimte vinden is moeilijk voor studenten. Volgens een inventarisatie van de Landelijke Studenten Vakbond zijn er bijna 30.000 studentenkamers te weinig in Nederland. In Amsterdam is de nood het hoogst. En verwacht wordt dat het aantal studenten de komende jaren alleen maar zal toenemen.

Investeerders zien inmiddels de mogelijkheden van de markt. Alleen al in Amsterdam worden op dit moment drie studentencampussen gebouwd. In Nederland staat bijna 8 miljoen vierkante kilometer kantoorruimte leeg, en met de grote vraag naar studentenkamers is een campus een logische bestemming.

Zoals dus nu gebeurt in Diemen-Zuid.

Kantorencomplex De Diemervijver werd eind jaren 70 gebouwd, als onderdeel van een nog veel groter kantorenpark. Vijf kolossen bruine baksteen, op steenworpafstand van het metrostation. Ooit wemelde het er in de lunchpauze van de mensen. Maar sinds 2008 vertrok bedrijf na bedrijf. De laatste jaren was het er zo uitgestorven dat met blauw tape een veilige wandelroute werd uitgezet en de huismeesters vrouwen die overwerkten persoonlijk naar de metro begeleidde.

Zo kwam het dat projectontwikkelaar André Snippe deze „kansloze” kantoorruimte ver onder de vraagprijs – voor ruim 15 miljoen euro – kon aankopen. In de winter van 2011 liep hij over de 50.000 vierkante meter lege kantoorvloer en zag woonruimte voor duizend studenten.

Afgelopen januari begon de bouw. Volgende maand worden de eerste 540 appartementen opgeleverd. In totaal komen er 936 studentenwoningen. De bewoners betalen 490 euro kale huur, plus 163,75 euro servicekosten.

André Snippe leidt rond door de modelwoning: een strak vormgegeven studio met skaileren bank, appelgroene stoelen, op tafel ligt de Snoecks. Snippe, die zich tot in de details met de woning bemoeide, heeft een strak concept voor ogen. De inrichting mag de student zelf bepalen, maar de gordijnen zijn standaard. Waarom?„Er zijn studenten die plakken de Telegraaf op de ramen! Of ze hangen wasgoed op, of een Heinekenvlag. Dat willen wij niet. Dan wordt het armoede. Wij willen eenheid, orde en netheid. Vanaf het begin.”

Niet voor niets krijgt de student naast het contract een uitgebreid huishoudreglement – de ‘bijbel’ van Campus Diemen Zuid. De strikte regelgeving (eten afdekken, geen dekbedden luchten uit het raam, geen waterbed) wordt nauwlettend in de gaten gehouden. Er zal 24 uur per dag een beveiliger zijn, die ook ’s nachts door de 3,5 kilometer lange gangen loopt. En mochten er drugs in het spel zijn, zegt Snippe, dan huurt hij er gewoon een hond bij in. „Vuilniszakken op de gang? Nooit van mijn leven. Twee keer een waarschuwing. De derde keer kun je je spullen pakken.”

Snippe voelt zich verantwoordelijk, zegt hij. „ Er komen hier ouders die nog nooit in Amsterdam zijn geweest. Als je tussen de aardappelen bent geboren , vind je het idee dat je kind in de stad gaat wonen eng.”

Snippe wijst naar beneden. „Bij de ingang komt een hospitality desk. Daar komt de moeder overste te zitten. Want er zullen best wel eens studenten in tranen zijn omdat ze hun tentamen niet hebben gehaald. Daar is zo’n balie voor.”

Wonen kan er dus straks, maar wat moet een student in een voormalig kantorenpark waar nog geen biertje te krijgen is? Hoewel de wervingscampagne meldt dat het centrum van Amsterdam op tien minuten fietsen ligt, sta je in werkelijkheid pas na 28 minuten doortrappen op het Rokin.

Snippe bedacht daarom dat Diemen-Zuid een campus „naar Amerikaans model” moet worden. Hij liet folders drukken met een lange rij faciliteiten. Op het terrein komen: een supermarkt, een wasserette, stomerij, fietsenmaker, vintageshop, kapsalon, selfservicerestaurant, pizzeria, wijnbar, café, studentenuitzendbureau, basketball- en voetbalveld, huisarts- en fysiotherapiepraktijk, tennisbaan, hardlooproute, fitnesscentrum en een klimmuur.

Het idee is: heb je geen college, dan hoef je het terrein niet af. Van de uitvinder van de all inclusive-vakanties leent Snippe zijn slogan. „Dit wordt studeren met Club Med-gevoel”.

Het concept komt steeds vaker voor: studentenwoningen net buiten het centrum (want goedkoper) die worden verhuurd tegen een hogere prijs. Het voordeel: op zelfstandige woningen kan huursubsidie worden aangevraagd. Voorzieningen als supermarkt en kroeg moeten de fietstocht naar het centrum overbodig maken. Maar dan de praktijk. Daar blijkt het concept lang niet altijd te werken.

Neem bijvoorbeeld City Campus MAX, aan het Europaplein in Utrecht. Hier werden in 2009 bijna duizend woningen opgeleverd voor studenten en starters. Met succes: de woontorens met huurwoningen zitten vanaf dat moment altijd vol. Het probleem is de benedenverdieping. Ook City Campus Max had namelijk een studentendorp voor ogen, er werd geadverteerd met faciliteiten als een kroeg, een sportschool en een videotheek.

Maar vier jaar na de oplevering bladderen de ‘Te Huur-stickers’ er van de ramen. Slechts één ondernemer vestigde zich in een van de ruimtes op de 2.700 vierkante meter ‘commerciële plint’. Studenten kunnen op City Campus Max alleen een broodje bij de Subway eten.

Hetzelfde probleem treft het onlangs geopende Easystreet in Breda. De 190 studentenwoningen zitten vol, maar geen enkele ondernemer betrok de commerciële ruimte. Volgens de woordvoerder van woningcorporatie Alleewonen wordt het nog een hele klus de ondernemers erin te krijgen. „Ze staan niet te trappelen.”

Loopt Campus Diemen Zuid straks niet tegen dat probleem? Welke supermarkt komt er op het terrein? Van wie is de wijnbar?

Vraag je dat André Snippe dan zegt hij: „Dat ga ik niet vertellen. Ik vind dat niet belangrijk.” Of er wel contracten getekend zijn? „Dat hoeft niet in de krant.”

De gemeente zegt in een reactie alle vertrouwen te hebben dat de faciliteiten die in het plan zitten ook gerealiseerd zullen worden. „Eén daarvan, de nabijheid van het ov, is overigens al een feit.”