De seizoenen vanuit een roterend rotondehuis

Deze zomer studeerden honderden kunstenaars en vormgevers af. Deel 1 in een serie hoogtepunten: Jolanda van Nuenen, AKV Den Bosch

Je kunt een landschap stilzetten en het rustig schilderen. Met een videocamera kun je de afwisseling en beweging van de wind voor zich laten spreken. Maar dat vond Jolanda van Nuenen niet voldoende. Voor haar videowerk From John with love zette ze de camera op voethoogte en liet hem zijwaarts door het landschap glijden. Het resultaat, dat te zien was op de examenexpositie van de AKV Den Bosch, is een surrealistisch aandoende impressie van een dorre plantenwereld. De beweging van de camera en de beweging door de wind houden nooit op. Steeds zijn er tussen de grauwe plekken momenten van goudstralend groen of etherisch wit. Het is fascinerend om naar te kijken, ook omdat het beeld bijna kunstmatig driedimensionaal lijkt.

Maar wie is die ‘John’ in de titel? „John Körmeling”, zegt Jolanda van Nuenen (44). „Dat is de kunstenaar van het draaiende huis op de Hassaltrotonde bij Tilburg. Dat huis rijdt op een rail rond een prairietuin op de rotonde. Die achtertuin heb ik, met de camera op de veranda van het roterende huis, gefilmd.”

Van Nuenen werkt graag met de natuur en met wat ze vanuit haar ooghoeken ziet. „Iedereen rijdt snel aan die rotonde voorbij en weet niet wat er zich afspeelt. Maar ik woon er in de buurt en weet hoe die plek per uur, per dag en per seizoen verandert. Daar wilde ik iets mee doen.”

Het resultaat lijkt een 3D-film in HD, maar is met een gewone camera gefilmd. Het huis draait in de film één keer rond, dat duurt 50 minuten. „Het materiaal was meteen goed: het juiste moment, het juiste licht. Verder doe ik niet aan bewerking; ik laat alle beelden zien zoals ik ze gevangen heb. Er wordt al zo veel gemanipuleerd. Ook met de natuur zoals wij die kennen.”

Ze houdt van de vervreemding die haar film oproept en heeft die willen versterken door de tuin vanaf voethoogte te filmen. „Ik maak me klein, zodat een nieuw soort wereld ontstaat waarin ik kan verdwijnen. Schoonheid hoeft niet mooi te zijn, het mag een ruw randje hebben.”

Van nog twee van zulke min of meer gevonden beelden, maakte ze kunstwerken op de examenexpositie. De zon schijnt, de treinen rijden weer is een koperplaatje van 20 x 50 centimeter waarop een foto geprojecteerd van een riviertje dat in de richting van de horizon stroomt in een besneeuwd landschap met een lage zon die in het water weerspiegelt.

Van Nuenen heeft de foto uit de trein genomen, toen die stilstond in een weiland. Zoals ook het derde werk op de expositie, Vertraging. met een grote, wat vage boom in een groen landschap. „’s Ochtends heel vroeg is er een nieuwe magische wereld waarin je kunt wegdromen. Maar rechts zie je elektriciteitspalen staan. Ik ontdekte ze pas toen ik de beelden op de computer aan het bekijken was. Het beeld lijkt romantisch, maar is dat ook weer niet.” En ook hier: „Niet gephotoshopt, niet gekaderd. Dit is exact de foto.”

Voor haar afstudeerwerk kreeg Van Nuenen de JBZ-prijs van het Jeroen Bosch Ziekenhuis Den Bosch, goed voor 2500 euro. „Fijn om mee verder te kunnen gaan”, vindt ze. „En volgend jaar mag ik in het ziekenhuis nieuw werk te laten zien.”

Ze wil geen vervolgopleiding doen. „Ik heb vier jaar naast mijn werk gestudeerd. Nu maar eens kunst maken.” Ze werkt als grafisch vormgever, aan het begin van de studie fulltime, later freelance. „En daar ga ik mee door. Zeker op dit moment is het lastig in de beeldende kunst geld te verdienen.”

Het examenwerk is nog te zien in het Jeroen Bosch Ziekenhuis, Den Bosch t/m 26/9. Inl: jolandavannuenen.nl