‘Geen nieuwe regels nodig voor bewapende drones’

Een medewerker van Defensie loopt met een drone, een onbemand vliegtuigje dat vanaf 5 kilometer hoogte foto's of video's van de grond kan maken Foto ANP/ Lex van Lieshout

Het toenemende gebruik van bewapende onbemande vliegtuigen is niet onrechtmatig en vergt geen aanpassing van het volkenrecht. In feite gelden voor de drones dezelfde regels als ‘gewone’ gevechtsvliegtuigen en zijn de bestaande regels van het volkenrecht dan ook toereikend.

Dit stelt de Commissie van Advies inzake Volkenrechtelijke Vraagstukken in een vanmiddag aan minister Timmermans (Buitenlandse Zaken, PvdA) gepresenteerd advies (pdf). Voor de groeiende groep critici van ‘computeroorlog’ biedt het advies weinig houvast.

Timmermans: inzet drones in computerachtige setting hallucinerend

Timmermans noemde het eind vorig jaar in een vraaggesprek met NRC Handelsblad “bijna hallucinerend” om te zien hoe mensen aan de andere kant van de wereld “in een computerachtige setting” drones inzetten. Volgens hem was de vraag dan ook gerechtvaardigd of het niet erg makkelijk wordt dit soort toestellen in te zetten, omdat het zo risicoloos is voor de gebruiker.

De adviescommissie wijst erop dat ook andersom kan worden geredeneerd. Bewapende drones maken een veel nauwkeuriger selectie van doelen mogelijk, met meer tijd voor reflectie en de inbreng van juridisch advies.

Gericht doden alleen toegestaan in uitzonderlijke situaties

De commissie wijst erop dat het gericht doden van mensen, als geen sprake is van een gewapend conflict, alleen is toegestaan in uitzonderlijke situaties en met een juridische basis in het nationaal recht. Over de ethische kant van het gebruik van drones laat de commissie zich niet uit, omdat er nog onvoldoende wetenschappelijk onderzoek naar is verricht. Het gaat hierbij om wat in de internationale discussie het ‘Playstation phenomenon‘ heet. Daardoor zou “psychologische vervlakking” optreden bij degenen die op verre afstand van het doel de drones besturen.