Vrijspraak in Florida verdeelt VS

Obama roept op tot kalmte, na de vrijspraak van een buurtwacht die de zwarte Trayvon (17) doodde. Hij wijst op het gevaar van wapenbezit.

Schoot de 29-jarige burgerwacht George Zimmerman vorig jaar een zwarte jongen in Sanford, Florida, dood uit racisme? Of schoot hij uit zelfverdediging en was de dood van de 17-jarige Trayvon Martin een noodlottig ongeval? De vraag verdeelt Amerika, maar zij verdeelde zaterdag niet de jury – zes vrouwen van wie vijf blank – in Sanford: vrijspraak voor Zimmerman.

Rassenvooroordelen, ruimhartig wapenbezit en onrecht – deze mix maakte dat het proces sinds het begin op 10 juni in het hele land werd gevolgd. Obama riep na het vonnis op tot kalmte en respect voor de rechtspraak. Hij vroeg de Amerikanen zich niet te laten leiden door solidariteit met alleen „de eigen gemeenschap”.

Maar voor velen kwam het vonnis als een deceptie en bevestiging dat de rechtspraak in de VS niet voor iedereen gelijk is – niet voor zwarten. In steden als San Francisco, Chicago, Washington en New York werd betoogd. Sterren als Beyoncé en NBA-spelers als Jason Thompson twitterden hun verontwaardiging.

Zimmerman, zelf hispanic, doodde de 17-jarige scholier bij een worsteling na een achtervolging. Zimmerman, een verzekeringsagent die rechten wilde gaan studeren, was buurtwachter in Twin Lakes, een nette woonwijk in het stadje Sanford. De buurt werd geplaagd door een reeks inbraken, en toen Zimmerman op 26 februari vorig jaar in de avond een donkere schim over straat zag gaan, die zich kennelijk niet veel aantrok van de regen maar wel met veel belangstelling naar de huizen keek, wist hij dat hij een vermoedelijke inbreker in het vizier had. Hij belde het politiebureau, stapte uit de auto en ging achter de man aan. Toen de politie even later arriveerde, troffen agenten Zimmerman met bebloed hoofd aan. Hij had verwondingen aan neus en achterhoofd. Naast hem lag het lichaam van Trayvon Martin.

De scholier uit Sanford was in Twin Lakes op bezoek bij de verloofde van zijn vader. Hij droeg een trui met capuchon, hij was zwart, en hij had net een boodschap gedaan. De jongen had niks kwaads in de zin, zeiden zijn ouders, en dat moest de politie beamen. Maar de schutter mocht na verhoor naar huis. Niets wees erop dat Zimmerman niet uit zelfverdediging had gehandeld, zoals hij beweerde. En niets wees erop dat hij schoot omdat hij een hekel aan zwarten heeft.

Tegen die gang van zaken rees geleidelijk aan het verzet, mede door de berichtgeving in de media. Zelfs Obama bemoeide zich ermee. „Als ik een zoon zou hebben gehad, zou hij op Trayvon hebben geleken”, zei hij.

In het proces bleken geen nieuwe feiten. Trayvon blijft een onschuldig slachtoffer. Maar de openbaar aanklager, die doodslag en niet moord (wat opzettelijkheid en voorbedachten rade veronderstelt) ten laste had gelegd, slaagde er naar oordeel van de jury ook niet in de schuld van Zimmerman aannemelijk te maken.

Blijft de vraag waarom hij met zijn wapen achter Trayvon aanging, en niet gewoon de komst van de politie afwachtte zoals hem was gezegd vanaf het bureau. Die vraag raakt de ‘Stand your Ground’-wetgeving in Florida en andere staten. Ook als je achter iemand aan gaat en daardoor in de problemen komt, mag je schieten uit zelfverdediging.

Volgens Obama moet de zaak-Trayvon Martin leiden tot nieuwe bezinning op wapenbezit. „We moeten ons afvragen of we wel alles doen om het tij van het wapengeweld te keren dat dagelijks te veel levens in dit land eist.” Hij probeert al maanden wettelijke beperkingen op wapenbezit in te voeren. Vooralsnog zonder succes.