Te hip? Pas op de kledingpolitie!

Veel Iraniërs wachten ongeduldig op het aantreden van president Rohani. Hij heeft immers beloofd de kledingpolitie van straat te halen.

Als er één simpele beslissing is die veel Iraniërs van de komende president Hassan Rohani verwachten, dan is het wel dat hij de gehate kledingpolitie van straat haalt.

Op het Parkway-kruispunt in het noorden van de hoofdstad Teheran staan het wit-groene busje en de Mercedes-Benz van de kledingpolitie prominent geparkeerd naast de rotonde, waar dagelijks duizenden overstappen in taxi’s op weg naar hun werk.

Twee vrouwelijke agenten in zwarte chador, de lange omslagdoek, spieden in het rond, op zoek naar vrouwen die te veel haar van onder hun verplichte hoofddoek laten zien, te veel make-up dragen of strakke of te korte kleding dragen.

„Ze houden je aan en zeggen ‘geachte mevrouw, neem alstublieft plaats in de bus’, en dan beginnen de problemen”, zegt Hadis Bagheri, een gemeente- ambtenaar. „Je moet mee naar het bureau, daar wordt vervolgens een foto van je ‘slechte kleding’ genomen en dan moet je vader of broer komen met een vervangend kledingstuk. Het is vernederend.”

Tijdens zijn verkiezingscampagne beloofde presidentskandidaat Rohani de patrouilles van straat te halen. „Onder mijn leiding zal niemand vrouwen zo maar kunnen lastig vallen”, zei hij tijdens zijn belangrijkste campagnebijeenkomst in juni.

„Ik verwacht absoluut dat Rohani een einde zal maken aan deze onzalige praktijken”, zegt Bagheri. „Iedereen is boos over de kledingpolitie.”

In Iran is dan wel een hoofddoek verplicht, maar sommige jonge vrouwen weten van hun verschijning een hele creatie te maken, compleet met openvallende jassen waaronder T-shirts met doodshoofden en talloze gouden kettingen zijn te zien.

„Ik zie er gewoon graag goed uit, zoals in de videoclips op televisie”, zegt Elnaz Bagheri, 23. Ze draagt een legging en imitatieschoenen van de Franse designer Isabel Marant. Haar hoofddoek is achter haar oren gestoken en haar geblondeerde haar steekt er van alle kanten onderuit. „De staat heeft een beeld hoe vrouwen eruit moeten zien, maar ik zie dat anders. Ik ben graag hip.”

De kledingpolitie is relatief nieuw. Waar eerder de maatschappij zelf werd geacht ‘onislamitisch’ geklede vrouwen te corrigeren, betrad in 2006 de kledingpolitie de straten. De autoriteiten presenteerden dit als een manier om het kledingbeleid te reguleren, maar al snel begonnen de meeste Teherani’s de kledingpolitie als intimiderend te ervaren.

„Ze halen volstrekt willekeurig vrouwen van straat”, zegt Pegah, 25. De zongebruinde studente is de afgelopen jaren verscheidene keren meegenomen door de kledingpolitie en nooit kon iemand haar duidelijk uitleggen wat er precies wel en niet mag worden gedragen in Iran.

„Toen ze een foto van me maakten, alsof ik een crimineel was, vroeg ik grappend of ik er mooi op stond, en toen kon ik direct een paar uur langer blijven”, vertelt Pegah, die niet met haar achternaam in de krant wil.

Ze was gearresteerd op weg naar het huis van een vriendin omdat haar verplichte jas (die officieel tot over de knieën moet vallen) te strak zat. „Vervolgens kwam mijn vader na een paar uur met een vervangende jas, die nog korter en strakker was. Daarmee mocht ik het politiebureau verlaten omdat mijn vader bij me was.”

Sinds de islamitische revolutie van 1979 moeten vrouwen hun haar bedekken en mogen ze afgezien van hun gezicht en handen geen lichaamsdelen onbedekt laten. De regel geldt ook voor buitenlandse vrouwen. Op de tv dragen actrices een hoofddoek – zelfs als ze in een serie over de tijd voor de revolutie spelen, toen vrouwen minirokken en bikini’s konden dragen. Nu zijn mannen en vrouwen gescheiden in zwembaden en op de stranden.

Maar de bevolking is veranderd, men is gaan reizen, surft op het internet en kijkt satelliettelevisie. Hoewel heel veel vrouwen en mannen gewend zijn aan hoofddoeken, vinden zelfs de meest conservatieve Iraniërs dat de kledingpolitie te ver gaat.

„Ze lijken wel wel de Talibaan”, zegt Somaye Alladad, die zelf meestal een chador draagt. „Dwang is niet correct in de islam”, vindt ze. „Vrouwen moeten zelf bepalen wat ze dragen. Ik wil een chador aan, een ander wellicht niet, dat is haar zaak.”