En laat de handel nu maar beginnen

De halfjaarcijfers van bedrijven worden de komende weken gepresenteerd Het is een belangrijk ritueel, met eigen regels en gebruiken Het fenomeen uitgelegd in vijf vragen

De beurskalender van juli en augustus staat vol met grote, rode cirkels. De komende weken presenteren beursgenoteerde bedrijven namelijk hun halfjaarcijfers. Dan geven ze openheid en krijgt de buitenwereld te zien hoe het bedrijf ervoor staat.

Waarom doen halfjaarcijfers ertoe?

Winst, verlies, schulden, investeringen en nog meer indicatoren geven antwoord op vragen die buitenstaanders kunnen hebben. Werpt het plan van de directie vruchten af? Is het lek boven tafel? Welk effect hebben de ontslagen of investeringen gehad? Heeft Heineken last van de hogere tarweprijs?

De cijfers zijn bovendien een indicator voor de bedrijfssector. Ballast Nedam presenteerde vrijdagochtend (rode) cijfers. „Doorgaans zie je dan ook de koersen reageren bij concurrent BAM en Heijmans”, legt analist Philip Scholte van Rabobank uit. De resultaten van het ene bouwbedrijf zeggen iets over de toestand in de branche. Als uitzendbureau Randstad slechte cijfers presenteert, is de kans klein dat concurrent USG het beter doet. En het ene bedrijf drijft handel met het andere. Omdat Aalberts Industries leverancier is van chipmachinefabrikant ASML, zullen Aalberts-beleggers ook altijd kijken hoe ASML het doet.

Hoe werkt het?

Rond een uur of zes opstaan. Douchen. Een paar flinke koppen koffie en omstreeks 7.15 uur scherp achter de computer zitten. Dat is het ritme voor de analist of belegger, of iemand anders met bovengemiddelde interesse in bedrijfscijfers. Het beursfonds zet de halfjaarcijfers namelijk al in de vroege ochtend online, in ieder geval ruim voordat op Beursplein 5 aan het Damrak de beurs officieel wordt geopend.

Hoewel de presentatie van de cijfers de komende weken redelijk willekeurig overkomt, vindt die niet op zomaar een dag plaats. De presentatie is al een jaar tot anderhalf jaar eerder gepland. Daarbij zijn twee dingen belangrijk. Een bedrijf wil niet op dezelfde dag als zijn grootste concurrent met de resultaten naar buiten komen. En voor kleinere bedrijven geldt daarbij dat de resultaten presenteren weinig zin heeft op de dag dat grote jongens als Shell dat doen. Dan sneeuw je onder en loop je media-aandacht mis.

Ook de agenda van de Raad van Commissarissen (RvC) is cruciaal. Zodra zij de cijfers hebben goedgekeurd moeten ze de dag erop wereldkundig gemaakt worden. Het is geen toeval dat op maandag minder vaak cijfers worden gepresenteerd, want dan zouden ze op zondag moeten vergaderen. „De RvC vindt woensdag een mooie avond”, zegt analist Tom Muller van zakenbank Theodoor Gilissen. Bovengemiddeld veel presentaties vinden op donderdagochtend plaats. Het is elk jaar weer een gepuzzel met de agenda’s, zeggen ze bij Ahold en Randstad. In Nederland zitten de meeste commissarissen wel in een raad of drie. Of vier.

Op cijferdag moeten de bestuursvoorzitter (CEO) en de financieel directeur (CFO) aan de bak. Doorgaans vindt op het hoofdkantoor van het bedrijf rond tien uur ’s ochtends de presentatie plaats – voertaal Engels, want iedereen kan aandelen hebben. Journalisten en analisten worden uitgenodigd. Soms samen, soms gescheiden. Wie verhinderd is schakelt in op de conference call.

Wat doen professionals en beleggers met de cijfers?

Handelen, handelen, handelen. Op de dag van de presentatie van de halfjaarcijfers (bij kwartaal- en jaarcijfers idem dito) wordt er altijd bovengemiddeld gehandeld in de aandelen van het beursfonds. De cijfers komen in het nieuws, analisten geven adviezen, aandeelhouders komen in actie.

Grote beleggers als Delta Lloyd zijn dagelijks bezig met het analyseren van beursfondsen en voeren de uitkomst van die analyses door in modellen op basis waarvan ze een oordeel vormen en besluiten nemen. Analisten gaan ook zo te werk, brengen vervolgens analyses uit en geven advies: ‘buy’, ‘hold’ of ‘sell’.

Voor zowel grote beleggers als analisten is de presentatie een belangrijk moment, omdat kan worden gekeken of de eigen bedrijfsanalyse wel klopt. „Halfjaarcijfers zijn een goed ijkpunt om te kijken of de prestaties kloppen met onze schattingen”, legt directievoorzitter Alex Otto van Delta Lloyd Asset Management uit.

Op welk cijfer moet je letten?

Zwarte of rode cijfers, winst of verlies: daar lijkt het om te draaien. Dat klopt globaal wel, maar bedrijfscijfers zijn ingewikkelder dan dat. Verschillende onderliggende cijfers zijn óók van belang.

Belangrijke les: lees en blader door tot de laatste bladzijde. Bedrijven zijn meester in het verstoppen van slecht nieuws. Soms staan cruciale getallen trouwens helemaal niet tussen de bedrijfscijfers. Een beruchte post is die van de ‘off-balance liabilities’. Het slaat op toekomstige claims en boetes, maar bedragen worden niet genoemd. Alleen de fijnproever kon uit een recent verslag van Rabobank halen dat de bank waarschijnlijk honderden miljoenen euro’s kwijt is aan een boete inzake de manipulatie van Libor-rentetarieven.

En verder?

Het gaat niet alleen om getallen. De beurs is vooral een graadmeter van verwachtingen. En bedrijfscijfers zeggen soms meer over het verleden dan de toekomst. De signalen die de topman afgeeft zijn daarom minstens zo belangrijk.

Al zijn uitgesproken bestuursvoorzitters de laatste jaren een zeldzaamheid, constateert Otto van Delta Lloyd. „Je merkt dat ze heel afgewogen praten en terughoudend zijn.” Hij verklaart dat enerzijds uit de onzekere economische situatie die voorspellingen doen moeilijk maakt. Maar het heeft volgens Otto ook in grote mate te maken met de zogeheten volatiliteit in de markt.

Beleggers kijken steeds meer naar de korte termijn en wegen de woorden van topmannen op een gouden schaaltje. „Een paar kleine woorden kunnen enorme koersschommelingen tot gevolg hebben.” Daar houden bestuursvoorzitters niet van, die houden liever hun mond.