VS boos om ‘propagandashow’ Snowden op vliegveld Moskou

Tot woede van de VS heeft de Amerikaanse klokkenluider Edward Snowden vrijdag op het vliegveld van Moskou gesproken met Russische functionarissen en vertegenwoordigers van de mensenrechtenorganisaties Human Rights Watch (HRW) en Amnesty. Snowden zei asiel te willen aanvragen in Rusland. Later zou hij naar Latijns-Amerika willen doorreizen. Snowden stemt in met de eis geen onthullingen meer naar buiten te brengen over afluisterpraktijken van de Amerikaanse buitenlandse inlichtingendienst NSA. Over het afluisteren van burgers ontstond wereldwijd grote commotie.

Washington reageerde bits op „het propagandapodium” dat Snowden kreeg. Buitenlandse Zaken uitte „teleurstelling ” dat de Russen de bijeenkomst mogelijk maakten, ondanks een belofte van Moskou zich neutraal op te stellen. President Obama zou zijn ambtgenoot Poetin over de zaak bellen.

Venezuela, Brazilië, Argentinië, Uruguay en Paraguay halen hun ambassadeurs in Frankrijk, Spanje, Italië en Portugal terug voor overleg. Dat is vrijdag besloten op een top van landenclub Mercosur. Met de diplomatieke stap uiten de landen hun ergernis over het sluiten van het Europese luchtruim, eerder deze maand, voor een toestel van de de Boliviaanse president Evo Morales omdat werd gedacht dat Snowden aan boord was.

Snowden verblijft al sinds 23 juni in de transitruimte van het vliegveld, formeel buiten Russisch grondgebied. Honderden journalisten werd de toegang geweigerd. Wel aanwezig waren onder anderen parlementariër Vjatsjeslav Nikonov en de presidentiële ombudsman voor mensenrechten, Vladimir Lukin, alsmede Sergei Nikitin, hoofd van het Russische bureau van Amnesty International, en Tatiana Lokshina, plaatsvervangend hoofd van HRW in Moskou. Snowden had om een ontmoeting gevraagd teneinde „een korte verklaring te kunnen afleggen en een discussie te hebben over de volgende stappen in mijn situatie”.

Volgens Doema-lid Nikonov leek Snowden enigszins zenuwachtig, maar zag hij er gezond uit. Lokshina van HRW zei dat ze op weg naar het vliegveld was gebeld door een Amerikaanse functionaris die namens de ambassadeur verzocht aan Snowden het Amerikaanse standpunt over te brengen dat hij geen klokkenluider is, maar iemand die de wet heeft overtreden en daarvoor verantwoording moet afleggen. (AP,Reuters)