Hij weet niks van mensenhandel

Driehonderd prostituees in Utrecht verliezen hun werkplek. De reden voor sluiting van hun ramen staat in een geheim rapport. Frustratie aan het Zandpad.

Dertien jaar werkte Jasper (48) als manager bij Wegra BV, exploitant van meer dan honderd prostitutieramen in Utrecht, maar begin deze maand viel ineens een ontslagbrief van het bedrijf op de deurmat. In de brief staat dat Jasper zich schuldig zou hebben gemaakt aan „het faciliteren van mensenhandel, het aannemen van extra gelden en het zaken doen met pooiers.” Dat zou blijken uit een bestuurlijke rapportage van de gemeente Utrecht. Wegra ontsloeg de manager op staande voet. Jasper – hij wil niet met zijn achternaam in de krant – begrijpt er niets van: „Als ik beschuldigd word van mensenhandel en contact met pooiers, neem ik aan dat er bewijs voor is. Ik mag die gemeentelijke rapportage niet zien. Ik ben niet gehoord door de politie, en ook niet vastgezet. Beetje vreemd, want dit zijn zware beschuldigingen.”

Deze week maakte burgemeester Wolfsen (PvdA) van Utrecht bekend de vergunning van Wegra, de laatste prostitutie-exploitant in de stad, per 25 juli in te trekken. Het bedrijf had 98 ramen aan het Zandpad en nog eens 17 in de Hardebollenstraat.

Het betekent een voorlopig einde aan de raamprostitutie in Utrecht; eerder werden al vergunningen van drie andere exploitanten ingetrokken. Ruim driehonderd vrouwen raken hun werkplek kwijt. Ze vrezen in de illegaliteit te belanden. Op het Zandpad vertellen de vrouwen verhalen over pooiers die hen al proberen te ronselen. De prostituees boden Wolfsen deze week bij het stadhuis een petitie aan. Prostituee Veronika smeekte de burgemeester bij die gelegenheid kenbaar te maken wáárom de boten gesloten worden: „Wij raken ons leven kwijt en weten niet eens wat de reden is.”

Het grote probleem is dat Wolfsen de exacte reden voor de sluitingen niet mag geven. De bestuurlijke rapportage van de gemeente is niet openbaar. Het Openbaar Ministerie bevestigt dat er „onderzoeken lopen die raakvlakken hebben met de bestuurlijke rapportage”, maar kan niets zeggen over de inhoud van de onderzoeken. Een woordvoerder: „De bewijslast is op strafrechtelijk gebied nog niet sterk genoeg om tot vervolging over te gaan. Op basis van de bestuurlijke rapportage heeft de burgemeester wel de bevoegdheid een vergunning in te trekken.”

Het leidt tot grote frustraties op het Zandpad, want veel vrouwen zeggen er met plezier te werken en ontkennen dat er mensenhandel plaatsvindt. Prostituee Sabrina: „Ik heb er nog nooit iets van gemerkt. De laatste jaren zie ik ook nauwelijks pooiers meer op het Zandpad. De gemeente verwacht van Wegra dat ze pooiers aanpakken, maar die laten zich hier niet zien, dat is voor Wegra moeilijk controleren.”

De frustraties over het niet openbaren van bewijsstukken zijn begrijpelijk, vindt Alexandra van Dijk van Buro Bryncx. Ze adviseert de gemeente rond de sluitingen op het Zandpad en neemt deel aan de speciale ‘klankbordgroep’ die de gemeente heeft opgericht. Bij de eerste bespreking van de denktank waren overigens prostituees niet uitgenodigd. Van Dijk: „Stel dat in een andere bedrijfstak meer dan 300 mensen hun baan kwijtraken, zonder dat de reden bekend wordt gemaakt. Dan staat iedereen op z’n achterste benen. Ik snap wel dat de vrouwen boos zijn.” Burgemeester Wolfsen noemt het „frustrerend” dat hij de inhoud niet mag prijsgeven, maar herhaalt keer op keer dat de signalen in het rapport „zeer schokkend” zijn en de sluitingen terecht.

Voormalig Wegra-manager Jasper gelooft er niets van. Hij heeft gehoord dat zijn naam voorkomt in de rapportage, maar kan dat niet controleren. Jasper is op staande voet ontslagen en heeft een gezin te onderhouden. Hij wil volgende week naar het politiebureau om te vragen of ze hem willen verhoren. „Ik wil mijn onschuld bewijzen.” Wegra was niet bereikbaar voor commentaar.