Meeste gemeenten geven lokale omroep te weinig subsidie

Veel Nederlandse gemeenten geven hun lokale omroep te weinig subsidie. Bijna 60 procent van de lokale radio- en televisiezenders krijgt minder dan het afgesproken bedrag van 1,30 euro per huishouden. Een derde van de lokale omroepen verkeert daardoor in een „zorgelijke” financiële situatie.

Dat schrijft het Commissariaat voor de Media in een rapport dat deze week is gepubliceerd. Op verzoek van de Tweede Kamer heeft de toezichthouder de vernieuwde financiering van de lokale media-instellingen geëvalueerd.

Tot 2010 waren lokale omroepen in Nederland afhankelijk van vrijwillige bijdragen van de gemeente en aanvullende bronnen als reclame, sponsoring en giften. Op initiatief van de Kamer werd drie jaar geleden de Mediawet gewijzigd om lokale radio- en televisiezenders meer zekerheid te geven.

Dat was mede van belang omdat de inkomsten uit reclame sterk daalden. Gemeenten kregen een zorgplicht voor een onafhankelijke lokale omroep; zij zouden een bedrag van 1,30 euro per huishouden moeten verstrekken. Over dat bedrag is de afgelopen drie jaar regelmatig onenigheid geweest. Omroepen stellen dat zij onverkort recht hebben op die 1,30 euro. Maar gemeenten beschouwen het slechts als een richtbedrag. In 2012 kreeg 41 procent van de omroepen het genoemde bedrag (of meer dan dat). Dat percentage is minder dan in 2010 en 2011. Opvallend, aldus het Commissariaat, is dat omroepen in kleinere gemeenten vaak minder krijgen dan 1,30 euro.

Veel lokale omroepen zijn nu in financiële problemen geraakt, schrijft het Commissariaat in het rapport. Zij hebben hun radio- en televisie-uitzendingen fors moeten inkrimpen. De Organisatie van Lokale Omroepen in Nederland (OLON) maakt zich al langer zorgen over de nijpende situatie en wil dan ook dat lokale omroepen meer gaan samenwerken. Zo kunnen zij kosten delen, bijvoorbeeld op het gebied van techniek (verbindingen, internet) en administratie.

Het Commissariaat heeft ook gekeken naar de redactionele vrijheid van de lokale omroep. In het rapport staat dat gemeenten de journalistieke onafhankelijkheid van de media-instellingen respecteren. Er worden niet of nauwelijks voorwaarden gesteld aan de subsidie. In Nederland zijn een kleine driehonderd lokale media-instellingen. Daar werken meer dan vijfhonderd betaalde krachten en 20.000 vrijwilligers. Zij maken samen 45.000 uur radio en 5.00 uur televisie per week.

Staatssecretaris Dekker (Media, VVD) stelt in een begeleidende brief dat hij komend najaar een reactie zal geven op de conclusies van het Commissariaat.