Vampirella die haar verhaal kwijt moet

Byzantium. Regie: Neil Jordan. Met: Saoirse Ronan, Gemma Arterton, Sam Riley. In: 13 bioscopen.

Het valt niet mee om anno nu een vampier te zijn. Of je bent gedoemd tot de pubermeisjesromantiek van de Twilight-filmreeks, of je drinkt heel geciviliseerd synthetisch bloed in tv-serie True Blood. Maar gewoon een beetje ouderwetse bloeddorst? Ho maar.

Ook de vampirella’s in Neil Jordans Byzantium zijn niet helemaal vampiers. Althans de ene, Clara, is helemaal ‘old school’, terwijl de andere, Eleanor, naar de mores van deze tijd vooral gebukt lijkt te gaan onder haar tweehonderd jaar oude levensverhaal. Ze moet het vertellen. Zelfs al is het maar aan de bladzijden van haar dagboek. Die ze daarna verscheurt en de wereld in blaast. Woorden geschreven op de wind. En via die spookachtige poëzie dwarrelen we de film binnen.

De Ierse regisseur Neil Jordan werd dit voorjaar op het Amsterdamse Imagine-festival onderscheiden met een carrièreprijs en bij die gelegenheid werd ook Byzantium vertoond. Jordans voorliefde voor vampiers en het bovennatuurlijke kent een lange geschiedenis, met misschien wel als hoogtepunt de Anne Rice-verfilming Interview with the Vampire uit 1994, met de jonge sterren van toen, zowel Tom Cruise als Brad Pitt, in de hoofdrol.

Of Saoirse Ronan (Eleanor) en Gemma Arterton (Clara) het ook zo ver zullen schoppen als Cruise en Pitt, valt nog te bezien. Aan hun mysterieuze schoonheid zal het in ieder geval niet liggen. Verder lijkt Byzantium minder dan Interview with the Vampire al op voorhand aanspraak te willen maken op een klassiekerstatus. Jordan heeft vooral een intelligente genrefilm voor ogen gehad: een beetje gothic, een beetje raadselachtig, ruim baan voor de psychologie van de beide vrouwelijke hoofdpersonen.

Via een web van flashbacks en suggestie volgt hij de levens van Clara en Eleanor terug tot hun pre-vampierdagen. Er is een hint naar de bloedbanden die tussen vrouwen gesmeed worden. En er is een nogal krampachtige poging om van het genre los te breken. Want hoezo hebben deze vampiers geen vampiertanden? En wat is het met dat morbide eiland der onsterfelijkheid? Was dat Jordans poging tot een beetje Ierse folklore?

Onderbelicht blijft dan weer de fatale liefde tussen Eleanor en een lijkbleke jongen. Die twee zouden zomaar de voorlopers van Jim Jarmusch’ Adam en Eve uit Only Lovers Left Alive kunnen zijn, die dit najaar in de Nederlandse bioscopen wordt verwacht. Want dat is pas een vampierfilm met zelfrelativering, klasse en stijl.

Byzantium is daarbij vergeleken een opwarmertje.