Verkiezingscampagnes tasten financiële reserves politieke partijen aan

Verkiezingscampagne 2012: Sybrand van Haersma Buma in een weiland in de buurt van Oud-Alblas. Foto ANP / Ed Oudenaarden

De vele verkiezingscampagnes van de laatste jaren hebben de financiële reserves van politieke partijen aangetast. De penningmeesters van PvdA, CDA en GroenLinks luiden in de laatste jaarrekeningen de noodklok en kondigen maatregelen aan om de financiële positie te verbeteren.

In totaal is er door de partijen 10,7 miljoen euro uitgegeven aan de campagne voor de Tweede Kamerverkiezingen van vorig jaar. Dat is 1,2 miljoen meer dan voor de campagne in 2010, toen er 9,5 miljoen euro werd gespendeerd. Daarmee is de stijgende lijn in campagne-uitgaven voortgezet. Volgend jaar wacht er weer een campagne, dan voor de Europese verkiezingen.

Bij deze bedragen zijn de PVV (die geen jaarverslagen publiceert) en 50Plus (die er in 2010 nog niet bij was) niet meegerekend.

Partijen nemen maatregelen

De algemene reserves van de meeste partijen zijn vorig jaar geslonken. Dat komt niet alleen door de dure campagnes. Veel partijen kregen ook minder inkomsten als gevolg van ledenverlies en bezuinigingen op de overheidssubsidies voor politieke partijen. Slechts enkele partijen boekten ledenwinst zoals de SP (+1.629) en D66 (+2.025).

De PvdA wil het partijapparaat afslanken om het sterk verminderd eigen vermogen (van 2,1 miljoen euro in 2011 naar 767.272 vorig jaar) enigszins op te krikken. Het CDA dat na de verkiezingsnederlaag van 2010 al flink saneerde, gaat naar extra inkomsten zoeken. GroenLinks schrapte 12 van de 32 fte’s binnen de partijorganisatie, stelde een ingrijpende verbouwing van het partijkantoor uit, nam een hypotheek op het pand en een krediet bij Triodosbank.

De VVD, de SP, D66 en de kleine christelijke partijen staan er financieel beter voor. Bij de VVD werden echter de hoge campagneuitgaven van de partij (in 2012 2,7 miljoen euro, in 2010 2,5 miljoen euro) mede mogelijk gemaakt door een grote stroom van anonieme donaties (1,1 miljoen euro in 2012). Onzeker is of de partij dit kan volhouden, gezien de strengere wet op de partijfinanciering die onlangs is aangenomen.

Oud-politici dragen bij aan campagnekas

Verder blijkt dat bij de PvdA diverse oud-politici aan de campagnekas hebben bijgedragen. Zo gaf oud-minister Jo Ritzen (Onderwijs) vorig jaar 2.000 euro, en oud-Tweede-Kamervoorzitter Jeltje van Nieuwenhoven 500 euro. Politiek leider Diederik Samson die in 2010 nog 500 euro gaf, doneerde blijkens de jaarrekening 2012 vorig jaar niet.

De opbrengst van geldophaal-acties onder sympathisanten is vooral bij de kleinere partijen gestegen. Dat geldt voor D66 , de Partij voor de Dieren, de ChristenUnie en SGP. Bij de grote partijen zoals CDA en PvdA zijn deze opbrengsten juist gedaald.