Nu krijgen zíj ervan langs

De media in Egypte zijn na de legercoup verdeeld in twee kampen Je hebt voorstanders en tegenstanders van de Moslimbroederschap De voorstanders hebben het bijzonder zwaar te verduren

Correspondent Noord-Afrika

De persconferentie van het Egyptische leger en de politie over het bloedbad van maandag begon met enige vertraging. De aanwezige journalisten wilden niet beginnen zolang Al-Jazeera in de zaal was. Na minutenlang geroep werd Al-Jazeera verwijderd.

Het incident op de persconferentie was tekenend voor het mediaklimaat in Egypte na de coup. De zender uit Qatar wordt verweten een spreekbuis te zijn voor de Moslimbroederschap. Dat is niet zonder reden. Gisteren hebben 22 werknemers van Al-Jazeera Egypte ontslag genomen uit protest tegen de „partijdigheid” van de zender.

In een interview met de website cairoscene.com zei Al-Jazeera-journalist Karem Mahmoud dat „de berichtgeving van de afgelopen weken de emmer heeft doen overlopen”. Hij citeerde in het bijzonder „het uitzenden van extreme toespraken die de crisis in Egypte alleen maar hebben verergerd” en „het bevoordelen van één partij qua zendtijd”.

Aan het eind van de persconferentie, waarop de pers weinig meer te weten kwam over het bloedbad behalve dat de anderen waren begonnen, kreeg de legerwoordvoerder applaus van de perszaal. Kritische vragen waren er niet.

Niet alleen Al-Jazeera krijgt ervan langs: ook CNN moet het ontgelden. CNN-correspondent Ben Wedemann, een veteraan in de Arabische wereld, kan zich niet meer vertonen op het Tahrirplein. De reden: een live beeld van de menigte op het Tahrirplein woensdag waar abusievelijk ‘pro-Morsi’ bij was gezet.

Dat precies CNN het moet ontgelden, is frappant omdat de zender vorige week nog op handen werd gedragen. CNN zou hebben bericht dat er 33 miljoen Egyptenaren de straat op waren gegaan tegen Morsi. Dat CNN dat nooit heeft gezegd, doet er verder niet toe. Ironisch genoeg circuleerde vrijdag op de pro-Morsi-betoging het gerucht dat CNN had gezegd dat er 33 miljoen mensen voor Morsi de straat op waren gegaan. De man wist het heel zeker: hij had het gehoord van de man naast hem die het weer van iemand anders had gehoord.

Aan de kant van de Moslimbroederschap wordt er gelogen dat het een lieve lust is. Ikhwanweb, het online-team van de Moslimbroederschap, zegt dat er maandag 90 mensen zijn doodgeschoten door het leger, „onder wie drie kinderen en twee pasgeborenen”. Volgens het ministerie van Gezondheid vielen er 51 doden en waren daar geen vrouwen of kinderen bij.

Bijzonder opmerkelijk was dat het pro-Morsi-kamp gisteren foto’s verspreidde van dode kinderen die heel makkelijk te identificeren waren als slachtoffers van de oorlog in Syrië. Anderzijds voert het anti-Morsi-kamp in de sociale media campagne tegen iedereen die het woord ‘coup’ in de mond durft nemen.

De Syriërs in Egypte hebben het zwaar te verduren. Een van de eerste maatregelen van het nieuwe regime was het terugschroeven van Morsi’s opendeurbeleid voor Syrische vluchtelingen. Die moeten sinds gisteren een visum hebben. Tegelijk gonst het in de media van geruchten dat de Moslimbroederschap Syriërs heeft betaald om op anti-Morsi-betogers te schieten. In de volksmond heette het al langer dat veel van de mensen op de pro-Morsi-betogingen Syriërs en Palestijnen zijn.

Sima Diab, een Syrische die al jaren in Egypte woont en zich nu inzet voor de vluchtelingen, is de wanhoop nabij. „Of het verhaal waar is of niet doet er niet meer toe: in de perceptie van de publieke opinie is het gewoon waar”, zegt Diab. „We verwachten elk moment een hardhandig optreden tegen de Syrische gemeenschap in Egypte. En de verkettering van de Syriërs in de media heeft het pad daarvoor geëffend.”

Sinds de afzetting van Morsi weerklinkt nog maar één stem in de media: die van het anti-Morsi-kamp. De fundamentalistische zenders zijn onmiddellijk na Morsi’s afzetting gesloten en overige media geven aanhangers van de president geen stem. Zij zijn nu de ‘terroristen’.

Dat de zenders van wat tot tien dagen geleden de Egyptische oppositie was, weinig sympathie hebben voor het fundamentalistische kamp is niet verwonderlijk. Het afgelopen jaar hebben met name de salafisten herhaaldelijk Media City, waar de meeste commerciële zenders zijn gevestigd, belegerd. Op pro-Morsi-betogingen zijn altijd spandoeken te zien waar bekende tv-presentatoren worden afgebeeld met een strop om hun nek.

Op de nieuwe, onafhankelijke nieuwssite Madamasr.com schrijft de Brits-Egyptische Sarah Carr: „De in naam onpartijdige media zijn bezig een groot deel van de Egyptische bevolking te negeren, kleineren of demoniseren. Anders dan in de berichtgeving over het anti-Morsi-protest is elke nuance zoek. Dat is problematisch voor de Egyptische samenleving in haar geheel.”