Laat de vorst een vorst zijn

Hoe word je een goede leider? Dat weet Confucius (500 voor Chr.) „Als je op de top zit, ben je verantwoordelijk voor de berg”

David Engelhard schreef het boek Managen volgens Confucius. De Chinese wijsgeer, die 2.500 jaar geleden leefde, heeft voor de leiders van nu wijze lessen over verantwoordelijkheid en bonussen. Vier visies van Confucius vertaald naar managementadviezen.

Confucius zei: Laat de vorst een vorst zijn en de onderdaan een onderdaan, de vader een vader en de zoon een zoon.

David Engelhard: „Er zijn vaak problemen met leiderschap. Confucius vond onze sociale rol belangrijk, daarbij moet ieder zijn eigen gezicht behouden. Dat laatste betekent dat je de baas moet durven zijn als je dat bent. Pak die rol, je vertegenwoordigt een positie en dat moet je waarmaken. Je kunt krampachtig proberen om op gelijkwaardige voet met je personeel te staan, maar wie draagt er dan nog verantwoordelijkheid als er problemen zijn? De baas is als Sinterklaas: je hebt een rol te vervullen. Als Sinterklaas komt, wil ik ook Sinterklaas zien.”

Het zit zo: als de namen niet juist zijn, is wat je zegt onlogisch. En dan kun je niets ondernemen.

„Als de koning zich niet gedraagt als een koning, zal de minister zich niet gedragen als minister. Wanneer chaos heerst in een land, moet je de trap van boven naar beneden schoonvegen. De ministeriële verantwoordelijkheid zou een vinding van Confucius kunnen zijn. Als je op de top zit, ben je verantwoordelijk voor de berg. Als onderdanen, zoals ambtenaren, zich niet loyaal gedragen, doet een staatssecretaris of minister zijn werk niet goed.”

Laat het volk alleen voor je werken in het daarvoor geschikte seizoen.

„Confucius zou enthousiast kunnen worden over Het Nieuwe Werken. Maar de eindverantwoordelijke delegeert taken en respecteert hoe medewerkers hun tijd indelen. Voor het opbouwen van werkrelaties zijn informele contacten belangrijk. Je moet elkaar zien en horen. Moderne communicatietechnieken zijn te steriel. Dat is een risico van het Nieuwe Werken. Toen ik een nieuwe baan had, kwam ik met mijn nieuwe baas in een file. We hebben vier uur stilgestaan en elkaar zo goed leren kennen dat we daarna aan een half woord genoeg hadden.”

Wees goed voor je medemensen door zuinig om te gaan met de middelen.

„Macht is volgens Confucius onlosmakelijk verbonden met de verantwoordelijkheid om met medemenselijkheid te leiden. Je moet besturen in het belang van de ‘onderdanen’, in ons leven zijn dat de medewerkers en klanten. Zelfverrijking kwam in zijn tijd veel voor. Confucius zou ook de huidige bonuscultuur afkeuren. De enorme verwachtingen die horen bij exorbitante bonussen kunnen de managers nooit waarmaken. En dan lijden ze gezichtsverlies.”

David Engelhard – Managen volgens Confucius: durf de baas te zijn (Pearson Benelux, 19,95 euro)