Straffen mag geen doel op zich zijn

De Wet aanscherping handhaving en sanctiebeleid sociale zekerheid en werkgelegenheid (per 1 januari 2013 van kracht) bestraft fraude met sociale voorzieningen hard. Werkende burgers moeten erop kunnen vertrouwen dat alleen mensen die er recht op hebben een uitkering of kinderopvangtoeslag ontvangen.

Het begrip fraude is in deze wet flink opgerekt. Een bijstandsgerechtigde die een dag te laat is met het inleveren van gegevens moet een boete van honderdvijftig euro betalen.

In de memorie van toelichting schrijft de regering dat het straffen geen doel op zich is. Mensen moeten hun verplichtingen serieus nemen. De regering stelt verder dat de straffen fors zijn, maar in verhouding staan tot de ernst van de overtreding.

Ter vergelijking: een automobilist die zeven kilometer te hard rijdt in een dertig kilometer zone in de bebouwde kom moet drieënveertig euro betalen. Deze automobilist schept echter een gevaarlijke situatie door te hard te rijden in een gebied waar kinderen kunnen spelen.

Dat kan van een bijstandsgerechtigde die alleen maar te laat is niet gezegd worden. Een sanctie is op zijn plaats, maar de verhouding is volledig zoek.

Gert-Jan Odijk

Amsterdam