Spil in corruptiezaak

Jarenlang beheerde Luis Barcenas de kas bij de Spaanse Volkspartij. „Ik kan de regering laten vallen met wat ik weet.”

Hij bekleedt geen enkele politieke functie en zit in voorarrest in een Madrileense gevangenis. Toch is Luis Bárcenas nu misschien wel de machtigste figuur in de Spaanse politiek. De oud-penningmeester van de Volkspartij (PP) is de spil in het uitdijende corruptieschandaal rond de centrum-rechtse regeringspartij. Hij bezit zo veel compromitterende informatie dat „ik de regering zo ten val kan brengen”, pochte hij zondag een explosief vraaggesprek in El Mundo.

Volledig open kaart spelen deed de 55-jarige Barcenas nog niet. Maar volgens El Mundo-hoofdredacteur Pedro Ramírez heeft Bárcenas in een gesprek van vier uur, kort voordat hij op 27 juni door een onderzoeksrechter werd vastgezet, bevestigd wat het afgelopen halfjaar dankzij journalistiek en juridisch graafwerk al duidelijk werd: de PP heeft zich zeker twintig jaar bedropen met illegale giften van ondernemers, vooral uit de bouwwereld.

De donateurs verwierven hiermee toegang tot ministers en hoge partijleden, om wetgeving in te steken of contracten te ritselen. De illegale partijfinanciering werd gebruikt voor campagnes en om de partijtop een toelage van duizenden euro’s op het reguliere loon uit te keren. Hierbij zat vaak een persoonlijke attentie, „zoals een doos puros de Montecristo”, aldus Bárcenas, zelf ook een man van het goede leven. Het is bekend dat premier Mariano Rajoy dol is op Cubaanse sigaren.

PP’ers zeggen dat de licht ontvlambare Bárcenas hen chanteert in een poging bescherming te regelen. Hij zit juridisch in de problemen, omdat hij 38 miljoen euro verborgen hield op een Zwitserse bankrekening. Hij zegt dit vermogen te hebben opgebouwd op de beurs en met de handel in kunst. Maar justitie verdenkt hem van belastingfraude en zakelijk gesjoemel. Mogelijk is een deel van zijn fortuin ook afkomstig uit de partijkas.

Premier Rajoy probeert het schandaal te ontkennen, maar binnen de partij groeit het ongemak. Enkele PP-regiopresidenten riepen Rajoy op duidelijkheid te geven. Deze jongere generatie werkte niet op het hoofdkantoor toen de envelopjes werden uitgedeeld, maar vreest wel de electorale repercussies.

Bárcenas zelf zei in El Mundo dat „een regeringscrisis het laatste is wat Spanje nu nodig heeft”. Waarop hoofdredacteur Ramírez tegenwierp dat als hij alles voor de rechter zou opbiechten dit een „enorme catharsis in ons politieke systeem zou kunnen veroorzaken.”