Kom terug Nicolas, tout de suite!

De strijd om de rechtse Franse kiezer is begonnen Iedereen verwacht de terugkeer van Sarkozy Hij is uit het niets weer populair bij zijn partij UMP

Correspondent Frankrijk

Hij was van plan zijn terugkeer op het politieke toneel in de herfst van 2014 aan te kondigen, zeggen vertrouwelingen. Maar krap een jaar na zijn verlies bij de presidentsverkiezingen is de comeback van Nicolas Sarkozy onbedoeld in een stroomversnelling gekomen.

Voor het eerst in jaren schoof Sarkozy gisteravond aan op het partijbureau van zijn centrum-rechtse partij UMP. Tientallen fans hadden zich buiten verzameld om hem joelend welkom te heten. Sarkozy is voor hen nog altijd de enige acceptabele leider van Frans rechts, zeiden ze.

Maar de oud-president kwam voor een crisisvergadering. Nadat het hoogste Franse rechtsprekende orgaan, de Constitutionele Raad, afgelopen week de boekhouding van zijn verkiezingscampagne definitief afkeurde, neemt Sarkozy „verantwoordelijkheid”, zei hij op Facebook.

De toch al armlastige UMP loopt door de uitspraak van de raad bijna 11 miljoen euro aan overheidssteun mis en staat daarmee op de rand van een faillissement. Op internet riep Sarkozy zijn aanhangers op om gul te geven, zodat „het zo hard nodige alternatief voor het socialisme” niet in gevaar komt. UMP-voorzitter Jean-François Copé zegt dat dit weekend bijna 1 miljoen euro aan donaties is binnengekomen.

Juist afgelopen zaterdag kwam de meest rechtervleugel van de UMP, La droite forte, met onder anderen Copé, bijeen voor een politiek zomerfestival op het platteland ten zuiden van Parijs. ‘Nicolas, reviens!’ (‘Nicolas, kom terug!’) stond op T-shirts en kussenslopen die daar aan de man werden gebracht. Sarkozy was zelf niet aanwezig, maar alle toespraken stonden in het teken van zijn terugkeer.

De laatste maanden voerden Copé en zijn gematigder rivaal, oud-premier François Fillon, een bittere strijd om de leiding van de grootste Franse oppositiepartij. Bij rechtse kiezers blijkt Sarkozy volgens opinieonderzoeken onverminderd populair. Hij is met zijn harde discours over veiligheid en immigratie de enige die stemmen kan wegtrekken bij het Front National van Marine Le Pen, denken zijn aanhangers.

Sarkozy had zich volgens zijn geestverwanten halverwege het presidentschap van de historisch weinig geliefde president François Hollande als ‘redder in nood’ voor de verdeelde partij zonder echte leider en als alternatief voor het land willen presenteren. Nu neemt Sarkozy al eerder het heft in handen, omdat nog meer geklungel in de partij zijn mogelijke presidentiële ambities voor 2017 zou kunnen schaden.

Deels heeft hij de financiële problemen bij de UMP zelf veroorzaakt. De kandidaten die vorig jaar de tweede ronde van de presidentsverkiezingen haalden, mochten maximaal 22,5 miljoen euro uitgeven. Sarkozy zat daar volgens zijn eigen boekhouding onder, maar de commissie die toezicht houdt op campagnegelden zag optredens die hij geheel of gedeeltelijk op kosten van het Elysée als president hield ook als partijpolitieke bijeenkomsten. Door de overschrijding komt de gehele subsidie te vervallen.

Sarkozy presenteert de uitspraak van over zijn campagne als politiek van aard. Alle partijen krijgen subsidie „behalve de UMP”, zei hij. Hij stapte zelf uit de raad, waar ex-presidenten automatisch lid van zijn, om naar eigen zeggen zijn „vrijheid van spreken” terug te winnen.

„Dit is niet mijn politieke terugkeer”, bezwoer hij niettemin gisteravond op Twitter. Maar het aantal zeer politieke berichten dat daarop volgde suggereerde dat de radiostilte wat hem betreft lang genoeg heeft geduurd. Het waren zijn eerste tweets sinds de verkiezingsnederlaag op 6 mei 2012.