Het wordt nog stil op de weg

Met de geheel elektrische gezinsbak mikt Tesla Motors op een breder publiek Herbert Blankesteijn deed een testrit in de Tesla Model S Deze Macintosh op wielen belooft stil rijden met veel lagere brandstofkosten

medewerker technologie

Rijden in een Tesla Model S is een sensatie. Motorgeluid is afwezig. Bij lage snelheden hoor je niets; op de snelweg vooral geruis van banden en van de wind. En van al die andere, lawaaiige auto’s. Voor wie van power houdt: hij accelereert als een straaljager. Van nul naar honderd in iets meer dan vier seconden. Ook dat gaat geruisloos.

Stil en schoon rijden met veel lagere brandstofkosten. Dat is de belofte van de Tesla Model S, de geheel elektrische gezinsauto die vanaf deze zomer in Nederland wordt geleverd. Tesla heeft de automobiel opnieuw ontworpen en er een soort rijdende smartphone van gemaakt. Als één auto het elektrisch rijden kan laten doorbreken, is het deze. Met een prijs vanaf 72.600 euro is hij wel duur, behalve voor ondernemers, die op grond van de milieu-eigenschappen een ruim belastingvoordeel kunnen opstrijken

Vijfzits sedan

Model S is de opvolger van de Roadster, de elektrische sportwagen van Tesla. Met Model S mikt Tesla Motors op een breder publiek. Niet alleen is het model conventioneler (een vijfzits sedan) ook komt de actieradius in de buurt van wat mensen gewend zijn van een volle tank benzine: maximaal vijfhonderd kilometer. Met 10.000 verkochte exemplaren in twaalf maanden heeft Tesla de verwachtingen ruim overtroffen. De beurskoers is bijna verviervoudigd en de waarde van het bedrijf is nu 13 miljard. Dat is eenderde van General Motors, dat in de maand mei 2013 in de Verenigde Staten alleen al een kwart miljoen auto’s verkocht.

Loop naar je Tesla met de contactloze sleutel in je zak en de handgrepen springen uitnodigend uit de portieren. Ga achter het stuur zitten en de auto zet zichzelf aan. Een aanraakscherm dat allerlei functies kan besturen (waarover straks meer), gloeit op. Je hoeft geen motor te starten. Een koppeling is er niet. Schakelen is onnodig. Rijden maar.

Een cruciale eigenschap van de elektromotor is dat hij zijn kracht levert onafhankelijk van het toerental. Een verbrandingsmotor die te langzaam draait, slaat af. Daarom moet zo’n motor stationair draaien bij het stoplicht; daarom moet je koppelen en schakelen en daarom heb je al die ijzerwaren aan boord zoals een startmotor en versnellingsbak. Met elektromotoren is dat allemaal niet nodig. Dan vervalt ook het olie verversen en veel ander onderhoud.

Het weglaten van de benzinemotor en alles wat daarbij hoort, maakt de Tesla niet licht. Accu’s zijn zwaar en met circa vijfhonderd kilo aan lithium-ion-accu’s weegt de Tesla meer dan tweeduizend kilo. De meeste winst komt tot uiting in ruimte: bij gebrek aan een motor onder de kap (de elektromotoren zitten direct aan de achterwielen) heeft Model S zowel voor als achter een bagageruimte.

De accu is de achilleshiel van de elektrische auto en dat geldt ook voor Model S. De gunstigste test van de duurste uitvoering geeft een bereik van vijfhonderd kilometer, maar zelfs als je heel rustig optrekt en niet harder rijdt dan honderd, haal je dat niet. Gebruik van de airco neemt een extra hap uit je actieradius.

Superchargers

Die kilometrages zijn op zichzelf niet het probleem, wel de beschikbaarheid van oplaadpunten en de tijd die nodig is voor het opladen. Bij een gewone laadpaal win je 48 km bereik per uur laden. Bij een speciaal snellaadpunt vul je de hele accu in ongeveer een uur, maar daarvan zijn er zelfs in Californië nog maar tien. Tesla moet eigenhandig een netwerk van dergelijke superchargers uit de grond stampen, in Noord-Amerika zowel als in Europa. Omdat zelfs een uur (of een half uur voor een ‘thuiskomertje’) voor veel automobilisten te lang is, presenteerde Tesla kort geleden een alternatief: het zal ook mogelijk worden in negentig seconden de lege accu te vervangen door een volle accu.

Elon Musk, de visionair achter Tesla, is van huis uit internetondernemer. Dat is aan deze auto te merken. Het is, meer nog dan topmodellen van andere merken, een computer op wielen. Dat zie je aan het gigantische aanraakscherm – groter dan A4, staand formaat– rechts van het stuur op het dashboard. Hier bedien je het mediasysteem, het schuifdak, de navigatie, en je kunt zelfs internetten. Als rijdende computer heeft deze auto ‘instellingen’: de respons van het stuur, de vering en de remmen kan door de bestuurder worden gekozen. Wie Musk vergelijkt met Steve Jobs, kan deze automobiel vergelijken met de Macintosh. Hij creëert een nieuwe standaard.

Zoals bij veel gadgets wordt ook de software in de Tesla regelmatig verbeterd met nieuwe features of correcties van foutjes. Ook de updates van deze besturingssoftware komen via de internetverbinding. De eigenaar kan deze downloaden als de auto stilstaat, bijvoorbeeld ’s nachts. Daarna kent het navigatiesysteem opeens nieuwe oplaadpalen, kan het adresboek, dat is gekoppeld aan de smartphone van de bestuurder, ook op voornamen sorteren en is het accubeheer nóg slimmer geworden – om wat details uit de laatste update te noemen.

Model S lijkt een groot succes te worden en zal in elk geval grenzen verleggen. Elektrisch rijden wordt sexy. Tesla zelf pusht de ontwikkeling van lichtere accu’s met meer capaciteit; automobilisten zullen vragen om meer laadpalen. Ook andere merken zullen daarvan profiteren met hun elektrische en hybride modellen. Het zal nog stil worden op de weg.

Tesla Model S kan nu worden besteld via teslamotors.com en via de Tesla-winkel in Eindhoven.