Gezipark is even weer open

Het omstreden Gezipark in Istanbul ging gisteren weer open en na drie uur weer dicht. De regering weet de rust van voor het protest terug te krijgen.

Als het omstreden Gezipark na vijf weken strijd tussen oproerpolitie en demonstranten gistermiddag om 14 uur wordt heropend voor publiek is iedereen onwennig. Politieagenten die het park sinds 16 juni hermetisch afsloten, deinzen aarzelend terug als de woorden van de gouverneur van Istanbul wereldkundig zijn: „Vanaf vandaag is het park heropend en we hopen dat de bewoners van Istanbul er meer van zullen genieten dan ooit tevoren.”

De betogers die hier wekenlang in tenten bivakkeerden, kennen hun park niet terug: de bloemenperken zijn aangeharkt, er zijn nieuwe bomen geplant, de fontein spuit, er is een speelplaats voor kinderen met schommel en wipkip. En er zijn gasten die ze hier in die weken van protest nooit zagen. Oude vrouwen met hoofddoeken beklagen zich openlijk over het lawaai waarmee de jeugd het park introk. „Waarom roepen ze over verzet? Dit park is van iedereen”, zegt Habibe Kücük. Ze was hier nooit eerder. Ze woont onderaan de heuvel van Taksim, aan de andere kant van de Gouden Hoorn, in een wijk waar ze van de premier houden. „Wie heeft jullie hier gebracht? De AKP?”, roepen jongeren argwanend. De vrouwen worden uitgebreid gefilmd door de camera van de Turkse staatstelevisie TRT, die hier rond Taksim eveneens weken niet te zien was.

„Niet op het gras liggen, je vernielt het”, zegt een andere dame op leeftijd. In de metropool waar niemand zich ooit leek te bekommeren om het groen is de strijd tussen voor- en tegenstanders van de regeringspartij nu ook een slag om de vraag: wie is hier het meest milieuvriendelijk? Met de heropening wil het gemeentenbestuur, ook van de AKP, bewijzen gehoor te geven aan de rechter. Die annuleerde de omstreden bouwplannen voor Taksim omdat alle voorschriften voor inspraak van de bevolking waren overtreden. De regering, die het protest wekenlang weet aan plunderende wetsovertreders, wil in de aanloop van het komende verkiezingsjaar bewijzen de rechter te gehoorzamen.

Maar als rond 17 uur de bedrijven uitgaan en het park begint vol te stromen, blijkt dat streven niet te rijmen met de ambitie het dissidente geluid tegen de regering te smoren. Op twitter heeft het Taksim Solidariteit Platform opgeroepen tot een bijeenkomst in het Gezipark, en die wil de gouverneur voorkomen. Terwijl de Istanbulu nog ontspannen door het park wandelen, trekken agenten beneden op het plein hun oproeruniformen aan: arm- en scheenbeschermers, wapenschild, helm, gasmasker. De motoren van de waterkannonnen worden gestart. Het park is in een paar minuten ontruimd. De oude dames wandelen weg, een paar jongeren met zakdoeken voor hun neus schreeuwen nog: „Taksim is overal, overal is protest”.

Dan veegt de oproerpolitie Taksim schoon. Waterkanonnen spuiten betogers weg. Traangasgranaten worden steegjes met restaurants in geschoten. Als betogers schuilen in een eettentje, wordt ook daar traangas naar binnen geschoten. Restauranthouders reageren woest: „Hoe kunnen wij hier werken? Hoe lang gaan jullie hier mee door?”

Tientallen betogers en voorbijgangers worden gearresteerd. Volgens een woordvoerder van het Taksim Solidariteit Platform zijn meer dan tachtig mensen aangehouden en meegenomen. De politie houdt ook de Turkse producer van deze krant en de NOS aan als ze tijdens de schoonmaakactie van de politie het plein oversteekt om haar moeder te ontmoeten. Tijdens het ter perse gaan van deze krant zit ze nog steeds vast op het politiebureau.

De regering in Ankara heeft haast met zijn streven de steden in het land zo snel mogelijk te laten terugkeren naar de voorspoed van voor de uitbarsting van de protesten. De verkiezingen komen eraan, de praalwagens van de regeringspartij moeten van stal. Gisteren lukte het zowaar in Istanbul. Drie uur lang. Sinds middernacht is het park opnieuw geopend, voor zo lang het duurt.