'CO -uitstoot wordt door Trees for All gecompenseerd' 2

◯ Waar ◯ Grotendeels waar ◯ Half waar ◯ Grotendeels  onwaar ◯ Onwaar

De aanleiding

Veel mensen willen de wereld verkennen en veel van die mensen willen niet dat de klimaatverandering uit de hand loopt. Als we de grote meerderheid van de wetenschappers moeten geloven, dan gaan die twee maar moeilijk samen. De wereld verkennen doe je meestal per vliegtuig en er is geen andere vorm van transport waarbij je meer CO2 uitstoot. Milieubewuste reizigers kiezen daarom soms voor CO2-compensatie. Je rekent online uit hoeveel broeikasgas je met je vlucht uitstoot. Ter compensatie laat je bomen aanplanten die het uitgestoten broeikasgas tijdens hun groei opslaan en vervolgens vasthouden.

Nrc.next-lezer Afra Wijnhoven wil voor organisaties die bomen aanplanten weten of die doen wat ze beloven. „Is het niet gewoon afkopen van schuldgevoel van de vervuiler? Is het planten van bomen werkelijk effectief?”, vraagt Wijnhoven zich per e-mail af. En hoe weet je wat een betrouwbare organisatie is?

Om deze vragen te beantwoorden kijken we naar de bekendste Nederlandse organisatie die de aanplant van bomen ter compensatie van CO2-uitstoot aanbiedt: Trees for all, het voormalige Trees for travel. We controleren of zij de belofte van CO2-compensatie nakomen.

En, klopt het?

Enkele wetenschappers die we bellen zijn nogal cynisch over boomaanplant ter compensatie van CO2-uitstoot. „Binnen 50 jaar moeten we 80 procent minder broeikasgas uitstoten, wil de boel niet uit de hand lopen”, zegt bijvoorbeeld Paul Peeters, lector duurzaam toerisme en transport aan hogeschool NHTV in Breda. Met „uit de hand lopen” bedoelt hij een gemiddelde temperatuurstijging op aarde van twee graden of meer. „Dan weten we niet meer wat de gevolgen zijn.” Volgens Peeters is compensatie geen oplossing. „Je vervuilt eerst en dat moet dan in de toekomst worden gecompenseerd. Het enige dat echt helpt is het drastisch terugbrengen van de uitstoot”, aldus Peeters. Directeur Sjaak de Ligt van Trees for all stelt dat alle olie toch wel uit de grond gehaald zal worden en dat het dus zaak is de CO2 die bij de verbranding daarvan vrijkomt zoveel mogelijk op te slaan in bomen.

Maarten van Biezen, hoofd mobiliteit bij Natuur en Milieu, wijst erop dat bomen het opgeslagen broeikasgas weer loslaten als ze worden gekapt. „Kan zo’n organisatie werkelijk garanderen dat al die bomen niet vroegtijdig afsterven of over 50 jaar alsnog worden gekapt?” Volgens Van Biezen zijn alleen grote oerwoudbomen geschikt voor aanzienlijke opslag van broeikasgas. „Bij het aanplanten moeten die ook nog eens niet al te dicht op elkaar staan. Een gevarieerde samenstelling van soorten is belangrijk om oerwoudkwaliteit en -stabiliteit te waarborgen.”

Hoe weet de consument die toch met een vliegtuig op reis gaat en voor compensatie door bosaanplant kiest welke organisatie zijn zaakjes goed op orde heeft? Daar zijn verschillende keurmerken voor. Stichting Milieu Centraal is de enige organisatie in Nederland die ze met elkaar vergelijkt. FSC, VCS en Gold Standard scoren het best, maar hun logo’s zijn op de website van Trees for all niet te vinden. Wel dat van Klimaatcompensatie.nl. Maar dat is volgens Milieu Centraal geen echt keurmerk, het wordt namelijk niet meer onafhankelijk toegekend. „De controle (op de aanplant van de bomen, red.) is matig omdat toekenning en controle plaatsvindt door de organisatie zelf”, staat op de website te lezen.

Hoe komt het dat Trees for all niet over een goed keurmerk beschikt? Directeur De Ligt legt uit. „Klimaatcompensatie.nl is door meerdere organisaties opgericht”, zegt hij. Naast Trees for all waren onder andere Rabobank, Essent en Greencard Visa betrokken. „Die hebben samen een onafhankelijk bureau laten onderzoeken of hun klimaatneutrale diensten konden worden gegarandeerd. Alleen wij hebben het vignet in 2010 toegekend gekregen, dat voeren we nog steeds. Klimaatcompensatie.nl garandeerde ook dat onze buitenlandse partnerorganisaties die de bomen aanplanten daadwerkelijk over vignetten als VCS beschikten. Als we Klimaatcompensatie.nl willen laten vernieuwen, dus nog een keer onafhankelijk toegekend willen krijgen, zouden wij alleen voor de keuringskosten moeten opdraaien. Dan investeren we dat geld liever in bos”, aldus De Ligt.

De samenwerking in Klimaatcompensatie.nl is dus dood. Trees for all voert het logo nog wel op de site, maar het wordt niet jaarlijks meer toegekend. Zo is er ook geen onafhankelijke instantie meer die controleert of de partnerorganisaties die voor Trees for all bomen aanplanten, onder meer in Maleisië, werkelijk over keurmerken als VCS beschikken. Dat deed het bureau dat Klimaatcompensatie.nl toekende wel.

De boekhouding van Trees for all wordt wel jaarlijks goedgekeurd door het Centraal Bureau Fondsenwerving. Dat ziet erop toe dat het geld daadwerkelijk aan de buitenlandse projecten wordt besteed.

Conclusie

Het aanplanten van bomen ter compensatie van CO2-uitstoot zal het klimaatprobleem niet oplossen. Als het goed wordt gedaan helpt de aanplant wel om broeikasgas uit de lucht te halen en vast te houden, zodat dat niet voor exra temperatuursstijging kan zorgen. Trees for all beschikt over het voormalige keurmerk Klimaatcompensatie.nl dat in 2010 garandeerde dat de CO2-uitstoot tijdens een vliegreis via Trees for All volledig werd gecompenseerd. Het keurmerk wordt niet jaarlijks meer door een onafhankelijk bureau toegekend. Tegenwoordig is die volledige compensatie voor de consument dus niet langer meer te checken.