Zoete smaak is nuttig voor zaad

Spermacel. foto Science photo library

Redacteur wetenschap

Er ontstaat onvruchtbaarheid als op zaadcellen de zoetreceptor wordt geblokkeerd. Dat blijkt uit Amerikaanse onderzoek, gepubliceerd in het tijdschrift PNAS (early edition). De zoetreceptor is een eiwit dat in de membraan van cellen voorkomt. Hij is ontdekt in cellen op de tong en speelt daar een rol bij het proeven van zoete stoffen zoals sacharose, het hoofdbestanddeel van kristalsuiker. De zoetreceptor is ook gevonden in cellen in de darmen, in de alvleesklier, in de hersenen en op spermacellen. De rol daar is minder duidelijk.

De Amerikaanse wetenschappers maakten muizen die twee genen missen. Het ene gen codeert voor een deel van de zoetreceptor (Tas1r3), het andere voor een eiwit in de cel dat signalen van die receptor doorgeeft. In plaats van deze twee genen kregen de muizen het menselijk gen voor Tas1r3. Ze konden suiker proeven. Verder waren ze gewoon vruchtbaar en konden ze nakomelingen krijgen.

Een deel van de muizen kreeg een maand een dieet met daarin clofibraat, een stof die de menselijke zoetreceptor blokkeert, maar niet die van muizen. Ze reageerden niet meer op zoete stoffen. In de bij- en teelballen van deze muizen waren opvallend veel abnormaal grote cellen en afstervende cellen. Van de zaadcellen bleek zich bijna eenvijfde niet goed te hebben ontwikkeld, twee keer zoveel als bij normale muizen. De slechte zaadcellen hadden omgebogen of amorfe kopjes. Volgens de auteurs is de zoetreceptor een aangrijpingspunt voor nieuwe anticonceptie- en vruchtbaarheidsmiddelen voor de man.