Een 'wiedergutmachung' in Texas

Premier Rutte is voor de handel in Texas. Die missie voert hij uit met de premier van Vlaanderen, niet die van België. Hoe vreemd is dat?

Honderdvijfentwintig ondernemers gaan er mee, negentig bedrijven, twee ministers en twee premiers. Ze bezoeken oliemaatschappijen, transportbedrijven en een energiedistributeur. Er is een ‘investment lunch’ en een seminar over smart grids.

Het programma van de handelsmissie waarmee premier Rutte en zijn Vlaamse ambtsgenoot Kris Peeters vandaag en morgen op bezoek zijn in Texas, ziet er stevig uit.

Er valt dan ook wat te halen in de Amerikaanse staat, zei de premier afgelopen vrijdag tijdens zijn wekelijkse persconferentie. Er werd in 2012 voor 15 miljard dollar verhandeld tussen Texas en de Nederlands-Vlaamse regio – goed voor „tienduizenden banen aan beide zijden”. Vooral op het gebied van olie, chemische industrie en havens liggen er „grote kansen” voor Nederlandse bedrijven in de Lone Star State. Reden genoeg om die kant op te reizen.

Toch is er iets opvallends aan Ruttes Texaanse missie. Hij gaat namelijk op pad met de premier van de deelstaat Vlaanderen, en niet die van het hele land België – zoals te doen gebruikelijk bij dit soort reizen.

Het idee ontstond in 2011, toen Rutte een bezoek bracht aan Peeters in Brussel. Nederland en België, zo redeneerden de twee premiers, zijn weliswaar economische concurrenten – Rotterdam en Antwerpen strijden al decennia om de prijs ‘grootste haven ter wereld’. Maar tegelijk wordt de Nederlands-Vlaamse ‘deltaregio’ steeds meer één economische zone. Zoals Rutte het afgelopen vrijdag verwoordde: „Of schepen nou aanmeren in Rotterdam of in Antwerpen, dat maakt niet uit. Nederland en Vlaanderen zijn in de rest van de wereld een sterk merk.” Misschien dat het verstandig zou zijn de krachten te bundelen?

Er speelde nog iets, twee jaar geleden. Nederland en Vlaanderen waren verwikkeld in een vervelend conflict over de Hedwigepolder. Afgesproken was dat Nederland die polder in Zeeuws-Vlaanderen onder water zou zetten ter compensatie van het uitdiepen van de Westerschelde, maar het kabinet-Rutte I probeerde daar alsnog onderuit te komen. Daar waren de Vlamingen boos over. Een gezamenlijke reis zou een mooie Wiedergutmachung van Nederlandse zijde zijn.

Het idee voor de handelsmissie was dan ook afkomstig van Rutte – voor Peeters en zijn mensen kwam het voorstel als een volslagen verrassing, zeggen bronnen. Aanvankelijk was het plan om samen af te reizen naar Zuid-Afrika.

Inmiddels is de kwestie-Hedwigepolder uit de wereld: het kabinet Rutte II besloot vorig jaar alsnog alle afspraken netjes na te komen. en het gebied gewoon onder water te zetten. Er is geen gedoe meer tussen Nederland en Vlaanderen. Maar de gezamenlijke handelsmissie is er – tot grote vreugde van Peeters. Voor de Vlaming is er namelijk meer te halen in Texas dan voor zijn Nederlandse collega.

Natuurlijk, ook Rutte kan goede zaken doen. De sukkelende Nederlandse economie kan ieder contract en contact in het buitenland gebruiken – als open economie moeten we het van de export hebben. Ook het versterken van de ‘deltaregio’ kan van belang zijn, met name op infrastructureel gebied. Vlaanderen grenst aan Brabant, de enige Nederlandse provincie waar het economisch nog een beetje meezit. Vandaar dat behalve Rutte en Peeters ook minister Schultz van Haegen (Infrastructuur en Milieu, VVD) en haar Vlaamse collega Crevits meereizen. „We zullen heel veel tijd met z’n vieren doorbrengen”, benadrukte Rutte op zijn persconferentie.

Maar Peeters haalt een dubbele buit binnen. Hij kan niet alleen de Vlaamse economie, maar ook zijn eigen populariteit een boost geven. Als eenvoudige regiopremier staat hij in Texas zij aan zij met de regeringsleider van een Europese lidstaat – en dat straalt natuurlijk op hem af.

Volgend jaar zijn er verkiezingen voor het Vlaamse parlement, waarin Peeters het moet opnemen tegen de succesvolle burgemeester van Antwerpen, Bart De Wever. Hoewel Peeters’ christen-democraten in de peilingen ver achterstaan op de Vlaams-nationalisten van De Wever, is hij als persoon nog altijd tamelijk populair. De laatste tijd is hij daarom niet weg te slaan uit de Vlaamse media. Mooie plaatjes met de premier van Nederland komen goed van pas in zo’n publiciteitscampagne.

Eén iemand zal minder te spreken zijn over de Nederlands-Vlaamse missie: de Belgische premier Elio di Rupo. Officieel is Nederland voorstander van de eenheid van het zuidelijke buurland, maar voor deze handelsmissie laat Rutte het Franstalige deel van het land links liggen.

Zou Rutte daarom zo voorzichtig zijn als het gaat om een mogelijk vervolg op het Texaanse avontuur? Zijn woordvoerder benadrukt dat Nederland ook „heel actief” is in de relaties met Wallonië. En hoewel de missie met de Vlamingen twee jaar geleden gepresenteerd werd als het startschot van een reeks gezamenlijke reizen, staat een tweede of derde trip nog geenszins vast. „Laten we eerst maar eens kijken wat dit ons brengt.”