Vogels vol volwassen verlangen

Mies van Hout: Verrassing. Lemniscaat, 25 blz. € 14,95.

Ze zijn zo goed omdat het gebruiksobjecten zijn én artistiek uniek, de prentenboeken waarmee illustrator Mies van Hout momenteel de wereld verovert. Haar kunstzinnige inzet is onmiskenbaar – daarvan getuigen Van Houts ijzersterke, eigen beeldtaal en de evolutie van haar concept – maar het zijn ook nadrukkelijk prentenboeken op maat van een piepjong publiek.

Vrolijk (2011) leerde kleine kinderen over emoties. Op de ene bladzijde stond groot een enkel woord, zoals ‘boos’, ‘benieuwd’ of ‘vrolijk’; op de pagina ernaast een veelkleurige vis, met waskrijt of aquarelpotlood getekend tegen een diepzwarte achtergrond, die de emotie verbeeldde. Dat deed Van Hout knap, want de emoties waren én herkenbaar én subtiel: vaak zei de oogopslag van de vis (!) al alles. De New York Times prees het de hemel in, het wordt tot in het Indonesisch vertaald.

Met Vriendjes (2012) verfijnde Van Hout dat procedé en voegde er een sterke verhaallijn aan toe. De monsters die een werkwoord verbeeldden, leerden over omgang met anderen. Na klieren komt vechten. En dan weglopen. Dan schamen.

Ook het nieuwe Verrassing verbeeldt werkwoorden over gevoelens, maar de doelgroep is een andere. ‘Een boek voor moeders’, kondigt een sticker voorop aan: het mikt op een leven als kraamcadeau. Van Hout tekende vogels die volwassen gevoelens vertegenwoordigen, rond het moederschap. Verrassing is daardoor inhoudelijk de minste van de genoemde drie: het verhaal loopt weliswaar van ‘verlangen’ via ‘koesteren’ naar ‘loslaten’, maar leunt daarin nogal op vogelige clichés als ‘nesteldrang’, ‘onder moeders vleugels’ en, tot slot, ‘uitvliegen’.

In artistiek opzicht neemt Van Hout wel weer een stap vooruit. De vogels zijn nu uitgevlogen over de twee naastliggende pagina’s, en de letters zijn nu verfraaid en verfijnd. In de meest zwangere-buikvormige letter van het woord ‘verwachten’ huizen twee ongeboren piepkuikens. En de o’s in ‘troosten’ schurken tegen elkaar aan. Die verfijning geldt ook de vogels, met energieke contouren, maar gedetailleerd ingekraste veertjes. Zo mag Mies van Hout nog wel even doorgaan.