Verbijstering over harde opstelling minister Kamp

Het Energieakkoord mag de overheid geen cent extra kosten. Minister Kamp heeft gisteren het laatste concept van tafel geveegd. Gaat Nederland verduurzamen of niet?

Gaat Nederland straks massaal huizen isoleren om energie te besparen en staat de zee straks vol met windmolens? Of blijft Nederland doormodderen in de Europese achterhoede als het gaat om duurzame energie?

Pogingen om, onder leiding van de Sociaal-Economische Raad (SER), tot een Energieakkoord te komen hebben gisteren flinke averij opgelopen. Minister Kamp (Economische Zaken, VVD) heeft cruciale elementen uit een vertrouwelijk conceptakkoord van tafel geveegd met de constatering dat er domweg geen geld is. Betrokkenen zeggen tegenover deze krant ‘verrast en verbijsterd’ te zijn over de onverwacht harde opstelling van de minister.

Het conceptakkoord is het resultaat van maandenlang vertrouwelijk overleg tussen werkgevers (VNO-NCW), werknemers en de milieubeweging. SER-voorzitter Wiebe Draijer heeft zo’n veertig verschillende organisaties om tafel gezet om te komen tot 16 procent duurzame energie in 2020, een doelstelling waaraan het kabinet-Rutte II zich heeft verplicht. Daarbij gaat het over energiebesparing, opwekking van duurzame energie door wind en zon, het sluiten van oude, vervuilende kolencentrales en het ‘bijstoken’ met biomassa om de uitstoot van CO2 terug te dringen. Bovendien moet het akkoord minimaal 15.000 banen opleveren en een forse impuls geven aan de economie.

Het conceptakkoord, in bezit van deze krant, was nog geenszins volledig. Er is overeenstemming over het nut van energiebesparing, maar niet over de vraag of er een verplichting moet komen om huizen te isoleren. Over de sluiting van de oudere generatie kolencentrales (in totaal vijf) is men het eens. Maar het bijstoken van biomassa is omstreden. De milieubeweging wil die beperken: hoe minder stroom uit kolencentrales, hoe beter. Werkgevers zeggen niet zonder de goedkope stroom uit kolencentrales te kunnen en zijn tegen beperking van bijstook. Ook op het punt van wind op zee staan partijen nog recht tegenover elkaar. Milieugroeperingen eisen een duidelijke stap in die richting, werkgevers vrezen de kosten die de installatie van duizenden windmolens op zee met zich meebrengt. Overeenstemming is er wel om lokale energie-opwekking te stimuleren en de weg vrij te maken voor leningen om zonnepanelen te installeren.

Twee weken geleden zette VNO-voorzitter Wientjes de zaak op scherp door volledige compensatie te eisen voor elke lastenverzwaring door het Energieakkoord. Wientjes zette fors in: als er geen compensatie zou komen, zou VNO-NCW dwarsliggen bij de nieuwe bezuinigingsronde van 6 miljard euro waar het kabinet voor staat. Dat leidde niet alleen tot irritatie aan de kant van het kabinet, maar ook binnen VNO-NCW waar een deel van de werkgevers wel een groene koers wil varen.

De onderhandelingen over het Energieakkoord zijn in de beslissende fase. Een woordvoerder van minister Kamp stelt dat de onderhandelingen gewoon doorgaan „met de intentie eruit te komen”. De SER-partijen verwachten dat Kamp uiterlijk maandag met een duidelijke boodschap komt. Eind volgende week zou het akkoord dan rond kunnen zijn. Of het ligt in de prullenbak.

De meningen verschillen over de tactiek van de minister. Heeft hij gisteren met zijn vuist op tafel geslagen om de werkgevers onder druk te zetten? Of is hij er samen met de VNO-NCW op uit om het akkoord te laten mislukken? In dat geval moet Kamp de beloofde 16 procent duurzame energie in 2020 zelf zien te regelen.