Strijd om geloofwaardigheid

Het imago van het wielrennen staat na de dopingbekentenissen onder druk. De ploegen halen als tegenzet de media in huis.

Met draaiende camera’s registreerde filmmaker Dirk Jan Roeleven in aanloop naar de Tour hoe de Duitse wielrenner John Degenkolb van de Nederlandse ploeg Argos-Shimano om zeven uur ’s ochtends uit zijn bed werd gebeld. Dopingcontrole. „Ik dacht dat hij razend zou worden”, zegt Roeleven donderdagmiddag in de straten van finishplaats Montpellier. „Maar niets hoor. Hij vond het prima. Sterker nog; hij hoopte dat hij streng gecontroleerd zou worden.”

Het wielrennen staat er na de dopingbekentenis van Lance Armstrong niet goed op. Na de biecht van de Amerikaan volgden bekentenissen van tal van andere profs, onder wie renners van de Raboploeg. De Nederlandse bank hield het even daarvoor als sponsor al voor gezien. In een zoektocht naar een nieuwe geldschieter was herstel van de imagoschade van levensbelang. Het kleinere Argos-Shimano wilde daarentegen juist het beeld van een schone ploeg versterken. Twee doelen, één middel: de media.

Het was uitgerekend de Ierse onderzoekjournalist David Walsh die de NOS op het idee bracht bij een Nederlandse ploeg embedded te gaan. De man die al in een vroeg stadium vermoedde dat Armstrong doping gebruikte, maar door velen met de nek werd aangekeken, mocht meelopen met de Britse topformatie Sky. „Op dat moment heb ik direct contact gezocht met de toenmalige ploeg Blanco [nu Belkin]”, zegt Kees Jongkind van de NOS. „Vijf jaar geleden werd een verzoek om alles te mogen filmen nog afgewezen. Dat was nu anders.”

Belkin was begin dit jaar juist op zoek naar een documentairemaker, zegt directeur Richard Plugge van de ploeg voorafgaand aan de zesde etappe. „We wilden laten zien hoe het reilt en zeilt in een wielerploeg. Er deden vele gekke verhalen de ronde. Kom maar kijken met je knecht, dacht ik. Als dat een ander imago met zich meebrengt, is dat aardig.”

Jongkind, wiens documentaire in september uitkomt: „Als mensen denken dat ik een dopingnetwerk bloot ga leggen, dan kan ik van tevoren al zeggen dat ze de documentaire als mislukt kunnen beschouwen. Dat neemt niet weg dat ik geen fan met een camera ben. Ik maak ook geen Belkin-tv. Als ik dingen zie waar ik mijn vraagtekens bij zet, zal ik het melden. Meer kan ik als journalist niet doen. Als ze me willen besodemieteren, dan zullen ze dat doen. Hoeveel mannen worden niet door hun vrouw bedrogen zonder dat ze het weten?”

Roeleven mag bij Argos „alle kamers binnen en alle deuren openen”, zegt voorlichter Geert Broekhuizen van de Nederlandse wielerformatie. „Openheid van zaken geven is een kernwaarde van onze ploeg. Natuurlijk is het ook voor de sponsor interessant dat onze naam vaak wordt genoemd, maar we willen vooral uitstralen dat we niets te verbergen hebben.”

Argos, zegt Roeleven, profileert zich als het schoonste team van het peloton. „Ik ben iemand van buiten het wielrennen. Dit is mijn eerste Tour de France. Dus ik weet niet of het er hier anders aan toe gaat. Bij Argos beweren ze niets te gebruiken. En ik moet maar geloven dat het klopt. Toch geloof ik wel in hun oprechtheid. Wat niet wil zeggen dat er misschien per ongeluk toch eentje iets gebruikt. Al denk ik persoonlijk dat het niet het geval zal zijn. ”

Roeleven, wiens film volgend jaar uitkomt, vindt dat de pers in het verleden misschien wel te veel blind achter renners als Armstrong heeft aangelopen. „Maar we moeten nu oppassen dat het niet doorslaat naar de andere kant. De pers moet wel gefundeerd blijven werken. Marcel Kittel van Argos is geslacht door de Duitse televisiezender ARD. Hij werd in verband gebracht met bloeddoping, Maar van dat verhaal klopte niets. Maar hoe kon die jongen zich verweren? Hij barstte in tranen uit. Ik steek mijn hand in het vuur voor Kittel. Als er één renner brandschoon is, dan is hij het wel. Daarom was het zo mooi dat hij de eerste etappe won.”

Na afloop van de etappe naar Montpellier, gewonnen door de Duitser André Greipel (Lotto), staat Roeleven klaar bij de Argos-ploegbus. Zijn camera registreert hoe Kittel, die derde is geworden, wordt ondervraagd door Nederlandse, Belgische en Duitse journalisten. Zijn ploeggenoot Tom Dumoulin constateert dat het ‘treintje’ voor Kittel te vroeg op kop kwam.

Ook dat is wielrennen. Geen van beide documentaires zal exclusief over doping gaan, zeggen de makers. Jongkind: „We zijn in de bus, bij de dokter, bij het eten. Het is heel fascinerend om te zien wat voor een logistieke operaties er plaatsvinden. Het zijn bijna militaire operaties. Alles is geregeld. Een geoliede machine. Voor mensen die van sport houden zal het prachtig zijn om te zien. Dat weet ik nu al.”