Opstelten-tv

Haal de expert erbij! Fascinerend te zien hoe makers van informatieve programma’s autoriteit proberen te verlenen aan vrij eenvoudige gedachten en zelfs voorspelbare huis-tuin-en-keuken-experimenten. In een uitzending over fietsensloten van De rekenkamer (KRO) moest een „fietsslotenexpert” met een betonschaar een hangslot openknippen.

Wat bleek? Hij doet zoiets op dezelfde manier als u en ik.

Gelukkig was er de stopwatch, wat mogelijkheden biedt voor een grafiekje: aantal seconden (tijd om open te breken) afzetten tegen euro’s (kosten van het slot). De expert verstiert dat feestje: „Vanaf 40 á 45 euro gaan de sloten niet meer open met een betonschaar”.

De tv-gids had meer moois beloofd: De hokjesman, over Volendammers, een documentaire over Braziliaanse sloppenwijken, 100 jaar Tour op Holland Doc. Maar het viel tegen. Bij de commerciëlen programma’s als Killer Karaoke USA, Genante lijven, Heavy en een film als Dumb & Dumber (1994), producties die alleen te genieten zijn als je houdt van die typisch Amerikaanse mengeling van leedvermaak en verbazing.

Gelukkig bevat een vrij eenvoudig kabelpakket tegenwoordig zoveel zenders dat op iedere avond wel iets van je gading is te vinden. Zoals een collega-redacteur in verloren momenten graag kijkt naar 24kitchen, met louter tv-koks, word ik nooit teleurgesteld door zender Investigation Discovery. In programma’s als Dates from Hell, Swamp Murders en Crimes of Passion vertelt een voice-over met een overdreven diep timbre het verhaal van een stevige misdaad, met veel herhalingen, nagespeelde scènes en dreigende muziek. De stijl van Peter R. De Vries, maar zonder de ontdekkingen.

Gisterenavond volgden we in I Escaped Death ene Karen uit Daytona Beach, ontvoerd door haar gewelddadige ex. Hij neemt haar mee in de auto, vijf verschillende staten door. Zij laat briefjes achter in wc’s van wegrestaurants en benzinestations. De programmatitel verraadt de afloop en toch wordt het ongemeen spannend, eindeloos lang, want rekken hoort bij het genre.

Meevaller is dat er nooit een kenner aan te pas komt. Geen cijfers over ontvoeringen, kansen op een goede afloop, trauma’s die slachtoffers oplopen; gewoon het verhaal, met die overdreven donkere stem, geruststellend en angstaanjagend tegelijk. De bijnaam, in menig studentenhuis: Opstelten-tv.

Pieter van Os verving deze week tv-recensent Hans Beerekamp.